Rus haber ajansı TASS'ın bir raporuna dayanan İRNA'nın haberine göre, Ekim ayının ilk 13 gününde Hürmüz Boğazı'nda 22 gemi saldırıya uğradı. Aynı dönemi farklı bir pencereden izleyen İngiltere'nin Deniz Ticareti Operasyonları Merkezi (UKMTO) ise 10-16 Ekim haftasında boğaz ve çevresinde 12 saldırı kaydettiğini açıkladı; iki rakam da resmî sayılsa bile birbirini doğrulamıyor.
UKMTO'nun 16 Ekim'de yayımladığı ve verilerinin büyük bölümü 14 Ekim'e kadar uzanan haftalık raporuna göre, boğazdan yedi günde 125 çıkış ve 129 giriş geçişi yapıldı; bir önceki hafta bu rakamlar sırasıyla 129 ve 146 idi. İran International'ın aktardığına göre merkez bu istatistiği gemi takip sistemi AIS verileriyle ABD'nin açıkladığı "kolaylaştırılmış geçiş" rakamlarını birleştirerek elde ediyor, ancak ABD verilerini bağımsız olarak doğrulayamadığını belirtiyor. UKMTO'nun 12 saldırısının 10'u doğrudan Hürmüz'de, ikisi Basra Körfezi ve Umman Denizi'nde yaşandı; altı gemi yoluna devam etti veya limana ulaştı, bir gemi kayboldu, iki gemi arızalandı veya manevra kabiliyetini yitirdi. Merkez, hedef alınan gemilerin çoğunun kendisine bildirimde bulunmadığını, bu yüzden tablonun eksik kalabileceğini de ekliyor.
Sepah Donanması'nın açıklamasına göre ise 25 Mehr (17 Ekim) Cumartesi günü, yasak dışı güzergâhlardan geçmeye çalışan ikinci bir "muhalif" süper tanker deniz mayınına çarparak alev aldı ve hareketsiz kaldı; bu, benzer bir olayın aynı bölgede yaşanmasından kısa süre sonra gerçekleşti. Kayhan'ın aktardığına göre her iki tankerin de ikişer milyon varilden fazla ham petrol taşıdığı, radar ve konum sistemlerini kapatarak "ABD Ordusu'nun desteğiyle" yasa dışı geçiş yapmaya çalıştığı iddia edildi. Ordu Donanması ayrıca boğazın doğusunda hareketsiz kalmış başka bir tankeri daha tespit ettiğini duyurdu ve "Hürmüz açık değildir" uyarısında bulundu.
Farsça basında nasıl verildi
| Kaynak (yönelim) | Başlık / çerçeve |
|---|---|
| İRNA (devlet ajansı, TASS'a dayanarak) | Dışarıdan bir ajansın "22 saldırı" rakamını aktarır, yorum eklemez |
| Kayhan (sertlik yanlısı) | Saldırıları "muhalif tankerlerin" mayına çarpması olarak sunar, ABD'yi suç ortağı gösterir |
| İran International (muhalif, yurt dışı) | UKMTO'nun resmî ama temkinli, doğrulanamamış verilerine dayanan daha ölçülü bir tablo çizer |
Üç kaynağın hiçbiri aynı sayıyı vermiyor; UKMTO'nun kendisi de verilerinin eksik olabileceğini kabul ediyor. Hangi rakamın gerçeğe daha yakın olduğu teyit edilmedi.
Bağlam
Hürmüz'deki saldırılar eylül sonundan bu yana neredeyse her gün farklı bir olayla gündemde; bir gün önce de bir süper tankerin mayına çarptığı iddiası Sepah ile Hindistan hükümeti arasında "mayın mı mermi mi" tartışmasına yol açmıştı (Hürmüz'de dev tanker vuruldu: Sepah "mayın" dedi, Hindistan "mermi" iddiasında). Reuters'ın 8 Ekim tarihli haberine göre savaş öncesinde boğazdan günde yaklaşık 125 büyük ticaret gemisi geçiyor ve dünya ham petrol ile sıvılaştırılmış doğal gazının beşte biri bu yoldan taşınıyordu; geçiş sayısındaki düşüşe rağmen Umman Denizi ve Kızıldeniz'den yapılan sevkiyatların bir kısmı açığı kapatıyor. Saldırı sayımındaki bu tutarsızlık tek örnek değil: CENTCOM boğazdaki ablukayı "aşılamaz" ilan ederken, Reuters İran'ın gizlice LPG ve jet yakıtı sattığını bildirmişti (CENTCOM "abluka aşılamaz" dedi, Reuters İran'ın gaz ve jet yakıtı sattığını yazdı). Rusya Başbakan Yardımcısı'nın aynı gün yaptığı açıklamaya göre gerilim çözülmezse petrol fiyatlarının yeniden yükselebileceği uyarısı da bu belirsizlik tablosunu büyütüyor.
Bu belirsizlik, aynı gün Katar'ın duyurduğu ve boğazın güvenlik yönetimine ilişkin İran önerisinin ABD'nin nükleer dosya şartı yüzünden tıkandığı açıklamasıyla da örtüşüyor (Katar: İran'ın 6 milyar dolarlık bloke parası müzakerede güven artırıcı kart).
