İran International'ın Financial Times'tan aktardığına göre Rusya, Ukrayna savaşında yoğun biçimde kullandığı helikopterden atılan güdümlü roket fırlatıcılarının 90 adedini İran'a tedarik etmeyi kabul etti. Gazete, bu siparişin Moskova'nın Tahran'a askeri yardımının daha önce bilinmeyen bir boyutunu ortaya çıkardığını yazdı.
Financial Times'ın görebildiği, Rusya savunma sanayisinin 2024-2025 yıllarını kapsayan bir üretim programına göre, "K-10" kod adlı bir alıcı için 90 adet APU-L fırlatıcısının ihracat siparişi kayda geçirildi; gazeteye göre Rus devlet silah ihracatçısı Rosoboronexport bu kod adını İran'a atıfta bulunmak için kullanıyor. Habere göre belge, fırlatıcıların sonunda İran'a teslim edilip edilmediğini netleştirmiyor — bu nokta teyit edilmedi. Üretim programını Financial Times'a sızdıran, Dallas Analytics adlı Ukraynalı özel istihbarat kuruluşu oldu; gazete alıcının kimliğini, aynı belgede "K-10, İran" olarak açıkça yazılan Yak-130 eğitim/taarruz uçağı sözleşmesiyle doğruladığını belirtti.
APU-L fırlatıcıları, ABD Ordusu'nun küresel teçhizat kılavuzuna göre Rusya'nın Mi-28 taarruz helikopterleri için tasarlandı ve her biri iki füze taşıyabiliyor; İran daha önce Rus yapımı Mi-28 helikopterleri satın almıştı. Fırlatıcılar, 2022'de Rus ordusunun envanterine giren ve Ukrayna'da yaygın kullanılan LMUR (İzdeliye 305) adlı hareketli hedeflere isabet edebilen güdümlü füzeyi taşımak için üretiliyor. Financial Times, eski CIA askeri analisti Jim Lamson'ın gazeteye "Bu, İranlılara ABD donanma gemilerini tehdit edebilecek yeni ve nitelikli bir stratejik silah sistemi veriyor" dediğini aktardı. Gazete ayrıca Rusya'nın, İran'ın hipersonik seyir füzesi geliştirmesine "C430L" kod adlı gizli bir programla yardım ettiğini yazdığını, ancak bu füzenin operasyonel hizmete girdiğine dair kanıt bulamadığını belirtti.
Farsça basında nasıl verildi
Aynı Financial Times haberini köklü-gelenekçi çizgideki Ettelaat da aktardı, ancak başlığında doğrudan Hürmüz Boğazı tehdidine atıfta bulunarak "ABD donanma gemilerine Rus taarruz helikopteriyle tehdit" vurgusunu öne çıkardı. İran International'ın haberi ise FT'nin ihtiyatlı diliyle uyumlu biçimde, teslimatın teyit edilmediğini ve belgenin bunu netleştirmediğini daha belirgin şekilde aktardı.
| Kaynak (yönelim) | Başlık / çerçeve |
|---|---|
| İran International (Muhalif, yurt dışı) | "Rusya 90 fırlatıcı tedarikine razı oldu" — FT'nin temkinli dilini koruyan, teslimatın teyit edilmediğini vurgulayan aktarım |
| Ettelaat (Köklü gazete, ılımlı-gelenekçi) | "90 fırlatıcı tedarik edilecek; ABD donanma gemilerine Rus taarruz helikopteriyle tehdit" — Hürmüz'deki olası askeri etkiyi öne çıkaran başlık |
Bağlam
Rusya ile İran arasındaki askeri işbirliği, Ukrayna savaşının başladığı 2022'den bu yana aşamalı olarak derinleşti ve Batılı istihbarat yetkilileri bu ilişkinin bölgedeki son çatışma döneminde de güçlendiğini söylüyor. 4 Kasım'da aktarılan bir habere göre ABD'nin İran'a yönelik yeni bir askeri harekat hazırlığında olduğu öne sürülmüştü; bugünkü FT raporu bu gerilimli ortamda İran'ın savunma kapasitesini güçlendirme çabalarına işaret ediyor. İşbirliği tek yönlü değil: İran, Ukrayna'da kullanılan Şahed tipi saldırı insansız hava araçlarını daha önce Rusya'ya teslim etmiş ve Moskova'ya bu araçların yerli üretimini kurmasında yardımcı olmuştu. ABD Başkanı Donald Trump, geçtiğimiz haftalarda Rusya ve Çin'in İran'a verdiği desteğin "çok sınırlı" olduğunu söyleyerek bu yardımın önemini küçümsemeye çalışmıştı; Financial Times'ın haberi bu açıklamayla çelişen ayrıntılar içeriyor ve iki anlatı arasındaki fark teyit edilmedi.
