Nedir?
Iran International, Londra merkezli Farsça bir televizyon kanalı ve haber sitesidir. Wikipedia'daki maddeye göre Mayıs 2017'de yayına başladı. Kanal uydu, internet ve sosyal medya üzerinden yayın yapıyor. Wikipedia, Washington ve başka şehirlerde de büroları olduğunu belirtiyor. İngilizce bir haber sitesi de var.
Farsçadan'ın kaynak etiketlerinde Iran International "Muhalif, yurt dışı" olarak tanımlanır. Bu etiket, kanalın İran hükümetine karşı eleştirel çizgisinin yaygın olarak nasıl tarif edildiğini yansıtır.
Nasıl işler?
Kanalın sahibi, Londra'da kayıtlı Volant Media UK Ltd. şirketidir. Kanal, İran içinden gönderilen görüntülere, insan hakları örgütlerinin raporlarına ve isim verilmeyen bilgi kaynaklarına sıkça dayanıyor. Bu yüzden İran'da devlet medyasında yer almayan protesto, gözaltı ve idam haberlerinin önemli bir bölümü Farsça olarak ilk kez bu kanalda duyuluyor. Farsçadan bu tür haberleri aktarırken, bağımsız olarak doğrulanamayan iddiaları "teyit edilmedi" notuyla işaretliyor.
Neden önemli?
Iran International, özellikle 2022'deki protestolardan bu yana İran dışındaki en çok izlenen Farsça haber kaynaklarından biri olarak anılıyor. Resmî ajansların aktarmadığı gelişmeleri ve rakamları yayımladığı için, aynı olayın devlet medyasında ve muhalif medyada nasıl farklı çerçevelendiğini görmek açısından önemli bir karşılaştırma noktası.
Kanal ve çalışanları güvenlik tehditleriyle de gündeme geldi. Wikipedia'ya göre İran, Kasım 2022'de kanalı terör örgütü ilan etti. Kanal tehditler nedeniyle Şubat 2023'te yayınlarını geçici olarak Washington'a taşıdı ve Eylül 2023'te Londra'ya döndü. Gazetecileri koruma komitesi CPJ'ye göre sunucu Pouria Zeraati 29 Mart 2024'te Londra'daki evinin yakınında bıçaklandı. Haziran 2026'da iki kişi bu saldırıdan suçlu bulundu. CPJ, savcıların saldırıyı "dikkatle planlanmış" olarak tanımladığını ve sanıkların "işe alındığını, finanse edildiğini ve yönlendirildiğini" ileri sürdüğünü aktarıyor. İran bu saldırıyla bağlantısını reddetti.
Tartışmalar
Kanalın finansmanı tartışmalıdır. Wikipedia'daki maddeye göre The Guardian 2018'de kanalın, Suudi Arabistan veliaht prensine yakın olduğu bildirilen bir iş insanıyla bağlantılı yapılar üzerinden finanse edildiğini yazdı. Kanal ise editoryal olarak bağımsız olduğunu ve hiçbir hükümetten fon almadığını savunuyor. İran hükümeti kanalı Suudi Arabistan ve İsrail'in yayın organı olarak nitelendiriyor.
