CENTCOM Komutanı Amiral Brad Cooper, 16 Ekim'de yayınlanan bir video mesajında ABD'nin "Epic Fury Operasyonu" sonrasında bölgede 50 binden fazla askerle İran'ın deniz yoluyla hiçbir ihracat ve ithalat yapamadığını, insani yardım dışında boğazın tamamen "aşılamaz" bir ablukaya alındığını söyledi. İran International'ın aktardığına göre Cooper, bu ablukanın en az 25 milyar dolarlık ham petrol ihracatını durdurduğunu, ayrıca diğer ABD kurumlarıyla birlikte yaklaşık 350 milyon dolarlık kripto varlığının dondurulmasına yardımcı olunduğunu iddia etti. Cooper'a göre bu baskı, İran hükümetinin güvenlik güçleri ve Devrim Muhafızları dahil birçok kurumda maaş ödemelerini aksatmasına yol açtı.

Aynı gün İran International'ın yine aktardığı ayrı bir haberde Reuters, gemi takip verileri, uydu görüntüleri ve denizcilik güvenliği kaynaklarına dayanarak en az sekiz LPG (sıvılaştırılmış petrol gazı) yüklü geminin temmuz ortasından bu yana Umman Denizi'nden ayrıldığını, eylülde de jet yakıtı yüklü bir tankerin Myanmar'a ulaştığını yazdı. Dört denizcilik güvenliği kaynağına göre Tahran bu sevkiyatları, Körfez'deki diğer üreticilere ait gemiden gemiye aktarım trafiğinin içine gizliyor. İran'a karşı nükleer silahlanmayı izleyen Amerikan grubu UANI'nin kıdemli analisti Jamie Shelley, toplam LPG hacmini yaklaşık 4,1 milyon varil olarak hesapladı ve yüklerin büyük bölümünün Malezya açıklarında başka gemilere aktarılarak muhtemelen Çin'e gönderildiğini söyledi.

İki açıklama aynı anda doğru olamaz: CENTCOM denizden "tek bir varilin" bile çıkmadığını ima ederken, Reuters'in kaynakları milyonlarca varillik bir sızıntıya işaret ediyor. Hangi tarafın abartılı konuştuğu teyit edilmedi; Shelley'nin kendisi de bu geçişlerin fırsatçı ve istisnai olduğunu, ablukayı aşan kalıcı yeni bir yöntem olmadığını vurguladı.

Farsça basında nasıl verildi

İran International, CENTCOM'un iddialarını ve Reuters'in bulgularını iki ayrı haberde, birbirine atıfta bulunmadan yayınladı; bu da okurun iki anlatıyı karşılaştırmasını güçleştiriyor. Haberin kaynağı resmî İran ajansları (İRNA, ISNA) bu CENTCOM açıklamasını doğrudan aktarmadı; buna karşın ablukanın etkisizliğine işaret eden Reuters haberi, hükümete yakın hiçbir Farsça kaynakta da öne çıkmadı.

Bağlam

CENTCOM'un abluka iddiaları, "Operation Economic Outcast" adıyla sürdürülen ABD yaptırım kampanyasıyla aynı çizgide; bu kampanya kapsamında ABD Hazinesi geçen hafta İran'a bağlı 16 kişi ve 10'dan fazla kurumu yeniden yaptırım listesine almıştı (ABD Hazinesi, İran'a bağlı 16 kişi ve 10'dan fazla kurumu yaptırım listesine aldı). Maritime Executive'in eylül ayı haberine göre Cooper, o tarihte 110 İran bağlantılı ticaret gemisinin geri çevrildiğini ve ablukanın "yüzde yüz etkili" olduğunu söylemişti; AJOT'un Kpler verilerine dayanan haberi ise Çin'in 2025'te İran'dan 9,6 milyon ton LPG aldığını, yani Tahran'ın en büyük ikinci LPG tedarikçisi olduğunu gösteriyor. Bu rakamlar, ablukanın sıkılığı konusunda ABD ile bağımsız denizcilik analistleri arasındaki farkı somutlaştırıyor. Aynı gün Hürmüz'de yaşanan ve Sepah ile Hindistan hükümeti arasında "mayın mı mermi mi" tartışmasına yol açan tanker olayı da (Hürmüz'de dev tanker vuruldu: Sepah "mayın" dedi, Hindistan "mermi" iddiasında), boğazdaki "aşılamaz abluka" iddiasının sahada ne ölçüde geçerli olduğu sorusunu büyütüyor. Bir gün sonra bu kez saldırı sayısının kendisi tartışmalı hale geldi: TASS 13 günde 22 gemiye saldırıldığını yazarken, UKMTO aynı dönem için 12 saldırı kaydetti (Hürmüz'de saldırı sayımı karışıyor: TASS "13 günde 22 gemi" dedi, İngiliz merkezi 12 saydı).

Bu haber bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir.