Nedir?
Devrim Muhafızları, resmî adıyla İslam Devrimi Muhafızları Ordusu (Farsça okunuşu Sepâh-e Pâsdârân-e Enqelâb-e Eslâmi), İran'ın düzenli ordusundan (Arteş) ayrı bir silahlı kuvvettir. Farsça basında kısaca Sepah ("ordu, kolordu") diye anılır. İngilizce kısaltması IRGC'dir (Islamic Revolutionary Guard Corps).
Council on Foreign Relations'a (CFR) göre örgüt, 1979'da Şah'ın devrilmesinin hemen ardından, din adamlarının güvenmediği düzenli orduya karşı bir denge unsuru olarak kuruldu. Görevi "1979 devriminin başlıca savunucusu" olmaktır ve doğrudan Rehber'e bağlıdır.
Nasıl işler?
Sepah'ın kara, deniz ve hava-uzay kuvvetleri vardır. Yurt dışı operasyonlardan sorumlu birimi Kudüs Gücü'dür. Gönüllü paramiliter örgüt Besic de CFR'ye göre 2007'den beri Sepah'ın doğrudan komutası altındadır. CFR, Sepah'ın emrinde yaklaşık 190 bin asker bulunduğunu tahmin ediyor.
Komuta zinciri cumhurbaşkanına değil, Rehber'e uzanır. Sepah'ın Deniz Kuvvetleri, Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı'ndaki operasyonların ön cephesindedir. Bu yüzden boğazdaki tanker ve mayın olaylarına ilişkin açıklamalar çoğunlukla bu birimden gelir.
Örgütün etkisi askerî alanla sınırlı değildir. CFR, Sepah'ın bankacılık, denizcilik, imalat ve petrol hizmetleri gibi sektörlerde büyük bir ekonomik güce dönüştüğünü yazıyor.
Neden önemli?
Sepah, İran'ın bölgesel politikasının, füze ve insansız hava aracı programlarının ve iç güvenliğin merkezindedir. Farsça basında Sepah'ın açıklamaları savaş, Hürmüz ve yaptırım haberlerinin birincil kaynağıdır. Aynı olayı Sepah'ın bir biçimde, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı'nın (CENTCOM) başka bir biçimde anlatması sık rastlanan bir durumdur.
Farsçadan'ın kaynak etiketlerinde geçen "Devrim Muhafızları'na yakın" ifadesi, örgütle kurumsal ya da editoryal bağı olduğu yaygın biçimde belirtilen yayın organlarını tanımlar. Tasnim ve Fars haber ajansları bunun örnekleridir.
Tartışmalar
Sepah'ın uluslararası statüsü tartışmalıdır. ABD Hazine Bakanlığı, Ekim 2017'de Sepah'ı terörle mücadele yetkisi (13224 sayılı Başkanlık Kararnamesi) kapsamında listeledi. Gerekçe, 2007'de listelenen Kudüs Gücü'ne verdiği destekti. ABD, Nisan 2019'da Sepah'ı Yabancı Terör Örgütü olarak da tanımladı. CFR'ye göre Avrupa Birliği de Ocak 2026'da protestolara yönelik baskıları gerekçe göstererek Sepah'ı terör örgütü olarak listeledi. İran bu kararları reddediyor ve Sepah'ı anayasal bir kurum olarak tanımlıyor. İnsan hakları örgütleri ise Besic ve Sepah'ı protestoların bastırılmasıyla ilişkilendiriyor.
