Donya-ye Eghtesad'ın Tasnim'e dayandırdığı haberine göre Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bakayi, İran-ABD müzakerelerindeki son gelişmeleri değerlendirirken İran'ın tüm cephelerde dayatılan savaşı sona erdirme ve Basra Körfezi ile Hürmüz Boğazı bölgesine güvenliği geri getirme konusundaki şart ve değerlendirmelerinin "açık ve kesin biçimde" karşı tarafa iletildiğini, ABD'nin önerilerine de arabulucular kanalıyla gerekli yanıtın verileceğini söyledi.
Donya-ye Eghtesad'ın haberine göre İran ile Umman, Hürmüz Boğazı'ndaki güvenli geçiş rotalarının coğrafi koordinatları ve bunların ilgili uluslararası kuruma nasıl bildirileceği konusunda anlaşmaya vardı. Habere göre bu anlaşma, denizcilik güvenliği açısından bölgedeki tırmanmayı sınırlamayı amaçlayan ayrı bir teknik düzenleme niteliğinde ve doğrudan savaşı bitirme müzakerelerinden bağımsız olarak yürütülüyor.
Kayhan'ın aynı gün yayımladığı "savaşın 222. günü" başlıklı geniş değerlendirmede ise farklı bir tablo çiziliyor: Kayhan'ın Reuters'a dayandırdığı bilgiye göre, 28 Eylül-5 Ekim haftasında Hürmüz Boğazı çevresinde tankerlere ve doğalgaz/LPG taşıyan gemilere yönelik en az 12 saldırı kaydedildi; bu, savaşın başından bu yana görülen en yüksek haftalık saldırı seviyesi olarak nitelendirildi. Kayhan, ABD Donanması'na bağlı Ortak Denizcilik Bilgi Merkezi'nin bu saldırıların yanı sıra İHA uçuşları, gözetleme ve Devrim Muhafızları'nın telsiz çağrıları gibi faaliyetlerin de sürdüğünü bildirdiğini aktarıyor.
Kayhan'ın aktardığına göre ABD ordusu ağustos sonunda Hürmüz'de mayın temizleme operasyonunu tamamladığını ve boğazın "geçişe açık" olduğunu ilan etmişti; ancak Kayhan'ın İngiliz Deniz Ticareti Operasyonları Dairesi'ne (UKMTO) dayandırdığı bilgiye göre boğazdan geçen gemi trafiği hâlâ savaş öncesi seviyenin yüzde 75 altında seyrediyor. Kayhan, ABD'ye giden Riyad'da bulunan Demokrat Senatör Chris Murphy'nin orada geçirdiği her iki gecede de Husi füzelerine karşı acil durum uyarılarının verildiğini bildirdiğini de aktarıyor; bu ayrıntı, bölgesel gerginliğin sadece deniz ticaretiyle sınırlı olmadığını gösteriyor.
Farsça basında nasıl verildi
| Kaynak (yönelim) | Başlık / çerçeve |
|---|---|
| Donya-ye Eghtesad (Ekonomi, teknokrat) | Bakayi'nin açıklamasını ve Umman'la güvenli geçiş anlaşmasını diplomatik ilerleme olarak sunuyor. |
| Kayhan (Sertlik yanlısı, Rehberlik çizgisi) | Başlığında "Hürmüz, medya terapisiyle açılmaz" ifadesini kullanarak ABD'nin boğazın açık olduğu yönündeki açıklamalarını sorguluyor; aynı hafta saldırıların rekor seviyeye çıktığını vurguluyor. |
Bağlam
Hürmüz Boğazı, savaşın başından bu yana enerji güvenliği açısından sürekli gündemde; ABD donanmasının bölgeden çekildiği iddiası ve boğazı kapatmanın İran'a ne kazandıracağına dair Tahran basınındaki çelişen hesaplar bu haberlerin öncesinde yer almıştı. Umman, savaş boyunca İran ile Batı arasında arabuluculuk yapan ülkelerden biri; bugünkü güvenli geçiş anlaşması, Umman'ın bu arabuluculuk rolünün somut bir teknik adıma dönüştüğünü gösteriyor.
Donya-ye Eghtesad'ın haberinde yer alan "güvenli geçiş koridoru" ayrıntısı, tankerlerin hangi rotalardan geçebileceğinin uluslararası kuruma bildirilmesini kapsıyor; bu, saldırı riskini tamamen ortadan kaldırmak yerine riski azaltmaya yönelik sınırlı bir düzenleme olarak okunabilir. Kayhan'ın aktardığı rekor saldırı verisi, böyle bir anlaşmanın pratikte ne ölçüde uygulanabilir olduğu konusunda belirsizlik yaratıyor.
