İran International'ın, reformcu çizgideki Şark gazetesinin çarşamba günü yayımladığı istatistiksel haberden derlediğine göre, İran'da son iki ayda 28 kadın cinayeti vakasında en az 38 kadın ve çocuk hayatını kaybetti; bu vakalardan 8'i Ağustos, 20'si Eylül ayında (Farsça takvimde Şehrivar ve Mehr) meydana geldi. Şark, açıkladığı sayıların yalnızca medyaya yansıyan vakaları kapsadığını, gerçek mağdur sayısının daha yüksek olabileceğini vurguladı.
Gazeteye göre bu cinayetler Doğu ve Batı Azerbaycan, Alborz, İsfahan, İlam, Tehran, Kuzey ve Razavi Horasan, Semnan, Sistan-Baluchistan, Fars, Kürdistan, Kirman, Kirmanşah, Gilan, Mazandaran ve Hürmüzgan dahil 17 ilde yaşandı. Boşanma veya ayrılık talebi, aile içi anlaşmazlıklar, tekrarlayan şiddet, "namus" güdüsü olarak tanımlanan nedenler ve kadınların kendi hayatına ilişkin kararlarına (evlilik dahil) karşı kontrolcü tutumlar, vakalarda öne çıkan etkenler olarak sıralandı. Şark'ın incelemesine göre bazı vakalarda çocuklar, anneleriyle birlikte veya ailedeki başka bir kişiye yönelik şiddet sırasında hayatını kaybetti; toplamda sekiz çocuk bu şekilde öldü. Dört vakada cinayet kadının boşanma talebinin ardından gerçekleşti; beş vakada ise önceden aile içi anlaşmazlık veya tekrarlayan şiddet geçmişi bildirildi. Vakaların yaklaşık yarısında cinayetin nedeni açıklanmadı.
Farsça basında nasıl verildi
| Kaynak (yönelim) | Başlık / çerçeve |
|---|---|
| Şark (reformcu) | İki aylık, 17 illi istatistiksel analiz; medyaya yansımayan vakaların dışarıda kalabileceği uyarısıyla. |
| Javan (sertlik yanlısı, Devrim Muhafızları'na yakın) | Yalnızca Mehr ayına (Eylül-Ekim) odaklanarak 8 aile cinayeti vakasında 31 kişinin öldüğünü bildirdi; sosyal ve psikolojik nedenlerin incelenmesi çağrısı yaptı. |
| Rokna (haber sitesi) | Ayın başından itibaren en az 15 kadın ve kızın farklı şehirlerde öldürüldüğünü, mali anlaşmazlık ve kuşkuyu da etkenler arasında saydığını yazdı. |
Üç kaynağın farklı dönemleri ve ölçütleri kapsaması nedeniyle rakamlar birebir karşılaştırılamıyor; bu fark metinde açıkça belirtiliyor.
Sosyal hizmet uzmanı Leyli Erşed, son iki aydaki yüksek kadın cinayeti sayısına dikkat çekerek medya, yargı ve devlet televizyonundan bu cinayetlere daha ciddi ilgi gösterilmesini istedi. Erşed, caydırıcı yasaların güçlendirilmesi, kadın ve çocukların güvenliğinin sağlanması ile öğretmen, sosyal hizmet görevlisi ve polisin şiddet belirtilerini erken tespit etmesi gerektiğini savundu; baba veya baba tarafından büyükbabanın çocuk öldürme vakalarındaki cezai sınırlamaların caydırıcılığı zayıflatabileceği uyarısında bulundu. Avukat Fatemeh Babahani ise tekrarlayan ölüm tehditleri, eve hapsedilme, aileyle bağların kesilmesi gibi işaretlerin şiddetin tırmandığına işaret ettiğini belirtti ve risk altındaki kişilerin güvendikleri yakınlarıyla tehlike anında yardım isteyeceklerini belirten bir kod kelime üzerinde anlaşmasını önerdi. "Karzar" platformu yöneticisi Hamed Bidi, kadın cinayeti konulu 26 kampanyanın ve aile içi şiddet, çocuk öldürme, asit atma gibi ilgili konularla toplam 63 kampanyanın 360 binden fazla imza topladığını açıkladı.
Bağlam
İran'da aile içi cinayetlere ilişkin resmî ve kapsamlı bir istatistik yayımlanmıyor; bu nedenle gazeteler ve İnsan Hakları İzleme gibi sivil toplum kuruluşları, medyada haber olan vakaları derleyerek kendi sayımlarını oluşturuyor ve bu sayımlar birbirinden farklılaşabiliyor. Kadın hakları örgütleri, kayıtlara geçmeyen veya "kaza" ya da "intihar" olarak sınıflandırılan vakalar nedeniyle gerçek sayının bu derlemelerden de yüksek olabileceğini sık sık vurguluyor.
