BM Güvenlik Konseyi'nin "Ortadoğu'daki durum" başlıklı oturumunda Rusya ve Çin temsilcileri, Cuma günü (13 Kasım) ABD ve İsrail'in İran'a yönelik askerî harekâtının derhal sona ermesini istedi. Donya-ye Eqtesad'ın aktardığına göre İran'ın BM Daimi Temsilcisi ve Maslahatgüzarı Gholamhossein Darzi de aynı oturumda, Washington'ın yeni bir saldırıya girişmesi halinde "derhal ve kararlı" bir karşılıkla yanıt verileceği uyarısında bulundu.
Donya-ye Eqtesad'ın yayımladığı tam metne göre Darzi, "İran son iki yılda diplomasinin kapılarını hiçbir zaman kapatmadı" dedi ve tekrarlanan bu deneyimlerin derin bir güvensizlik yarattığını, müzakerelerin yeniden başlaması için inandırıcı güvenceler olmadan ilerlemenin mümkün olmadığını söyledi. Darzi, "açık ve net söylüyorum: ABD ve İsrail rejiminin saldırgan savaşı yeniden başlatması, saldırının kaynağını hedef alacak derhal ve kararlı bir karşılıkla, hiçbir şüpheye yer bırakmadan karşılanacaktır" ifadesini kullandı ve ABD temsilcisinin İran'ı suçlayacak "hukuki, siyasi ya da ahlaki bir konumu" bulunmadığını söyledi.
Hamshahri'nin Mehr'den aktardığına göre Rusya'nın BM Güvenlik Konseyi temsilcisi, ABD ve İsrail'i İran'a yönelik saldırganlıkla bölgeyi ateşe verdiklerini öne sürerek bu adımların tehlikeli bir bölgesel çatışma zincirini başlattığını söyledi; temsilci ayrıca Mina'bad'da bir okula düzenlendiğini öne sürdüğü füze saldırısında 150'den fazla çocuğun öldüğünü ve İran liderliğine yönelik bir suikast girişimini de "uluslararası toplumu şoke eden" olaylar arasında saydığını belirtti. Rus temsilci, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın İran'ın nükleer madde sapması veya askerî amaçlı aktarımına ilişkin hiçbir kanıt kaydetmediğini de söyledi. Bu iddiaların hiçbiri bağımsız ya da Batılı bir kaynakta doğrulanmadı; teyit edilmedi. Hamshahri'nin Tasnim'den aktardığına göre Çin temsilcisi ise çatışmaların derhal durdurulması gerektiğini, savaşın kazananı olmayacağını ve tek yanlı askerî eylemlere son verilmesi gerektiğini söyledi; Katar ve Pakistan'ın arabuluculuk çabalarına teşekkür ederek ABD ve İran'ın "İslamabad Mutabakatı"na dönmesini istedi.
Farsça basında nasıl verildi
| Kaynak (yönelim) | Başlık / çerçeve |
|---|---|
| IRNA (Devlet ajansı) | "Çin ve Rusya temsilcileri: İran'a karşı savaş derhal sona ermeli" başlığıyla, müzakereye alternatif olmadığı vurgusunu öne çıkardı. |
| Donya-ye Eqtesad (Ekonomi, teknokrat) | Darzi'nin tam metin konuşmasını ayrıntılı aktardı; "yeni saldırıya karşılık" uyarısını başlığa taşıdı. |
| Hamshahri (Tahran Belediyesi, ilkeci) | Rusya ve Çin temsilcilerinin konuşmalarını ayrı haberlerde verdi; Rusya'nın okul saldırısı ve suikast iddialarını da aktardı. |
Üç kaynak da oturumu İran, Rusya ve Çin'in ABD-İsrail'i suçlayan çerçevesiyle aktardı; ABD ve İsrail temsilcilerinin konuşmalarının içeriği Farsça kaynaklarda ayrıntılı verilmedi. Rusya temsilcisinin öne sürdüğü okul saldırısı ölü sayısı ve suikast iddiası, hiçbir kaynakta bağımsız olarak doğrulanmadı; teyit edilmedi.
Bağlam
Arka plan:
- 12 Kasım 2026: G7 dışişleri bakanları ve AB temsilcisi, Paris'teki toplantı sonrası yayımladığı bildiride İran'ın Hürmüz Boğazı'nda serbest geçişi garanti etmesini istemişti.
- 13 Kasım 2026 (yerel saatle Cuma akşamı): BM Güvenlik Konseyi, "Ortadoğu'daki durum" başlığı altında İran-ABD-İsrail savaşını ele alan bir oturum düzenledi.
Kim kimdir / kavram: Gholamhossein Darzi, İran'ın BM Daimi Temsilciliği'nde görevli büyükelçi ve maslahatgüzardır; İran'ın New York'taki kalıcı misyonunu temsil eder. BM Güvenlik Konseyi'nin "Ortadoğu'daki durum" gündem maddesi, bölgedeki güvenlik krizlerinin düzenli olarak tartışıldığı açık oturum formatıdır.
Rakamlarla:
- G7 dışişleri bakanlarının 13 Kasım'da yayımlanan ortak bildirisinde, Eylül 2025'te "tetik mekanizması" (snapback) yoluyla yeniden devreye giren BM yaptırımlarının tüm üye devletlerce uygulanması istendi (Donya-ye Eqtesad'ın G7 bildirisi haberi, 14 Kasım 2026).
- Çin temsilcisinin atıfta bulunduğu "İslamabad Mutabakatı", Katar ve Pakistan'ın arabuluculuğuyla ortaya çıkan bir müzakere çerçevesi olarak tanımlandı; mutabakatın tarihi ya da içeriği Farsça kaynaklarda ayrıntılandırılmadı.
Sırada ne var: Darzi, İran'ın caydırıcılığını korumaya ve olası yeni bir saldırıya karşılık vermeye devam edeceğini söyledi; somut bir takvim ya da oturum kararı açıklanmadı. ABD ve İsrail temsilcilerinin konuşma içerikleri ile Konsey'in bir karar tasarısı üretip üretmeyeceği henüz bilinmiyor.
Bu konu daha önce Trump seçim yenilgisine rağmen İran tehditlerini tekrarladı, Kongre'de karşı hamle büyüyor ve G7 bildirisi Hürmüz'de İran'ı suçladı, Fairford'daki tehdide dikkat çekti başlıklı haberlerde ele alınmıştı.


