Ettelaat'ın aktardığına göre İran Dışişleri Bakanlığı Hukuk ve Uluslararası İşler Müsteşarı Kazım Gharibabadi, 17 Kasım'da X üzerinden yaptığı paylaşımda CNN'in İran'ın Washington'da kimyasal silah kullanmayı planladığına ilişkin haberini "utanç verici bir yalan ve tarihin tersine çevrilmesi" olarak nitelendirdi. Gharibabadi, İran'ın kimyasal silahların en büyük kurbanlarından biri olduğunu, bugünün iddiacılarının -özellikle ABD'nin- desteğiyle bu silahların hedefi olduğunu yazdı.
Ettelaat'ın haberine göre Gharibabadi aynı paylaşımda New York Times'ın, "iddia edilen füze tesislerine yakınlık" bahanesiyle İran'ın barajlarına yönelik bir saldırı planını haber yapıp normalleştirdiğini öne sürdü ve gazetenin bu haberin insani ve hukuki sonuçlarından sorumluluktan kaçamayacağını yazdı. Gharibabadi'ye göre sivil kritik altyapıyı hedef almak savaş suçudur ve bunun normalleştirilmesi "bedelsiz kalmayacak".
Khabaronline'ın aktardığına göre İran'ın New York'taki BM Daimi Temsilciliği de aynı akşam X'te yaptığı açıklamada NYT'nin baraj haberleri ile CNN'in "kirli bomba" iddiasını (Farsçadan) "daha fazla saldırganlık ve savaş suçuna zemin hazırlamak için tasarlanmış hesaplı bir dezenformasyon ve yanıltıcı bilgi kampanyasının" parçası olarak tanımladı. Temsilcilik, sivil barajlara ve su altyapısına kasıtlı saldırının uluslararası insani hukukun ciddi bir ihlali ve savaş suçu olduğunu, böyle saldırıları emreden, tasarlayan, onaylayan veya uygulayanların cezai sorumluluk taşıyacağını yazdı. CNN ve New York Times'ın söz konusu haberlerinin orijinal içeriğine bu habere kadar bağımsız olarak ulaşılamadı; iddiaların doğruluğu ile İran'ın yanıtlarının doğruluğu karşılıklı olarak teyit edilmedi.
Kayhan'ın aynı konuyu işleyen haberinde ise CNN ve NYT'nin iddiaları, ABD'nin savaştaki başarısızlığının kanıtı olarak sunuldu; gazete, konuyu daha önceki okul ve hastane iddialarıyla birlikte "yeni bir çaresizlik belgesi" başlığı altında verdi. Bu üç kaynağın ortak noktası, CNN ve NYT'nin orijinal haberlerinin ayrıntılarını aktarmak yerine İranlı yetkililerin bu haberlere verdiği yanıtları öne çıkarmasıdır; bu nedenle barajlara yönelik iddia edilen saldırı planının somut içeriği bu habere kadar bağımsız olarak doğrulanamadı.
Farsça basında nasıl verildi
| Kaynak (yönelim) | Başlık / çerçeve |
|---|---|
| Ettelaat (Köklü gazete, ılımlı-gelenekçi) | Gharibabadi'nin kişisel X paylaşımını doğrudan alıntıyla, hukuki çerçevede aktarıyor |
| Khabaronline (Ilımlı muhafazakâr) | BM Temsilciliği'nin resmî açıklamasını "dezenformasyon kampanyası" vurgusuyla veriyor |
| Kayhan (Sertlik yanlısı, başlıkta) | Konuyu "ABD'nin çaresizliğinin yeni belgesi" çerçevesiyle, okul ve hastane iddialarıyla birlikte sunuyor |
Bağlam
Arka plan:
- Nisan 2026: Gharibabadi, Trump'ın enerji santrali ve köprüleri vurma tehditlerinin Roma Statüsü'nün 8(2)(b) maddesi kapsamında savaş suçu olabileceğini söyledi (Kurdistan24).
- 10 Haziran 2026: İran'ın güneyinde iki su deposunun vurulmasının ardından hukuk uzmanları bunun savaş suçu olabileceğini değerlendirdi; ABD ordusu vuruşları "meşru müdafaa" olarak tanımladı (Tehran Times, Guardian aktarımı).
- BM destekli bir gerçek-bulma misyonu, Minab'daki bir okul ve Lamerd'deki bir spor tesisine yönelik vuruşlar için ABD güçlerinin sorumlu olduğuna dair "makul gerekçeler" bulunduğunu açıkladı (Tehran Times).
- 17 Kasım 2026 (bugün): Gharibabadi ve BM Temsilciliği, CNN ve NYT'nin yeni haberlerini aynı "savaş suçu" çerçevesiyle reddetti.
Kim kimdir / kavram: Kazım Gharibabadi, İran Dışişleri Bakanlığı'nın hukuk ve uluslararası işlerden sorumlu müsteşarıdır ve ülkenin IAEA Daimi Temsilciliği görevini de yürütmüştür. *Roma Statüsü*nün 8(2)(b) maddesi, Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin yetki alanına giren savaş suçlarını, sivil hedeflerin kasıtlı olarak vurulmasını da kapsayacak şekilde tanımlar.
Rakamlarla:
- BM destekli gerçek-bulma misyonu, en az 2 ayrı olayda (Minab okulu, Lamerd spor tesisi) ABD güçlerinin sorumlu olduğuna dair "makul gerekçe" bulunduğunu bildirdi (Tehran Times).
- Haziran 2026'daki su deposu vuruşlarında, bölgedeki tahminen 20 bin kişinin su kaynağının etkilendiği değerlendirildi (uluslararası hukuk uzmanlarının aktarımı, Guardian).
Sırada ne var: İran'ın BM Temsilciliği, iddialara karşı "uluslararası hukuka uygun" kendini savunma hakkını kullanacağını açıkladı; CNN ve NYT'den bu habere kadar bir yanıt gelmedi. Gharibabadi'nin önceki açıklamalarının Roma Statüsü'ne atıfla yapılması, İran'ın bu tür iddiaları gelecekte uluslararası hukuki mekanizmalara taşıma niyetinde olabileceğine işaret ediyor; ancak böyle bir başvurunun yapılıp yapılmayacağı bu habere kadar açıklanmadı.


