ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İngiltere'nin Fairford hava üssüne yönelik saldırı planında İran yönetiminin rolüne ilişkin değerlendirmesine Washington'ın katıldığını söyledi. Londra merkezli muhalif yayın İran International'ın haberine göre Rubio'nun sözleri, ABD bombardıman uçaklarının İran'a yönelik operasyonlarda kullanıldığı üs hakkındaki İngiliz-Amerikan değerlendirmesinin örtüştüğünü gösteriyor.
Rubio'nun bu net tutumu, kendisinin eylül sonundaki daha temkinli açıklamasından bir aşama ileride duruyor. Al Jazeera ve Irish Examiner'ın haberlerine göre Rubio, 28-29 Eylül'de Fox News'e verdiği demeçte olayın "yabancı bir aktörün elini" taşıdığını söylemiş, İran'ın ABD çıkarlarına yönelik tehditlerini hatırlatmış ama olayı doğrudan İran'a bağlamaktan kaçınmıştı. İngiltere Başbakanı Andy Burnham ise AP'nin haberine göre daha sonra "İran'ın RAF Fairford'daki şüpheli olaya karıştığına dair güçlü işaretler" bulunduğunu, ancak soruşturmanın "karmaşık ve ciddi" şekilde sürdüğünü açıklamıştı. Üs yakınında gözaltına alınan beş kişi kefaletle serbest bırakılmış, bulunan malzemenin patlayıcı olmadığı belirtilmişti. İran, iddiaları reddetmiş; Tahran'daki büyükelçiliği suçlamaları "temelsiz ve art niyetli" olarak nitelendirmişti. Dışişleri Bakanı Araqchi de daha önce Burnham'ın suçlamalarına "yanlış ağacı havlıyorsunuz" sözüyle yanıt vermişti.
İngiliz terörle mücadele polisi, 27 Eylül'deki olayın ardından şüpheli üç araç nedeniyle gözaltına alınan kişilerin önce patlayıcılar yasası, ardından terörle mücadele yasası kapsamında "terör eylemi hazırlığı" şüphesiyle soruşturulduğunu açıklamıştı; soruşturmanın odağı, şüphelilerin bilerek ya da bilmeyerek yabancı bir devlet adına hareket edip etmediği. Trump, serbest bırakılan şüphelilere tepki göstererek "şaşırdığını" söylemişti. Rubio ise 5 Ekim'de ABD bombardıman uçaklarının üsten ani çekilmesiyle şüpheli plan arasında "doğrudan bir bağlantı olmadığını" söylemiş, "Savaş Bakanlığı kaynaklarını sürekli gerektiği yere yeniden tahsis ediyor" demişti.
Bağlam
Fairford, ABD'nin Avrupa'daki ağır bombardıman uçakları için tek ileri karakolu ve yedi ay süren ABD-İran savaşında kritik bir rol oynamıştı; üs, eski Başbakan Keir Starmer döneminde İngiltere'nin ABD'ye İran'a yönelik saldırı uçuşları için izin verdiği anlaşma kapsamında kullanılmıştı. İngiltere'nin önderliğinde 29 ülke, 12 Ekim'de ortak bir bildiriyle Londra'nın güvenlik değerlendirmesine destek vermiş ve İngiltere iki İranlıya yaptırım uygulamıştı; ancak o bildiride de İran'ın sorumluluğunu kanıtlayan yeni bir belge paylaşılmamıştı (29 ülkeden Fairford bildirisi: İngiltere İran'a 2 kişiye daha yaptırım uyguladı). Rubio'nun bugünkü açıklaması, Washington'ın bu değerlendirmeye verdiği desteği netleştirse de, soruşturmanın kendisi hâlâ sürüyor ve olayın İran'la doğrudan bağlantısını kanıtlayan kamuya açık bir delil bulunmuyor; iddia ile ret arasındaki uçurum teyit edilmedi. Sepah, temmuz ayında Fairford üssünü "meşru bir hedef" olarak tanımlamıştı; bu söylem de Londra'nın şüphesini güçlendiren dolaylı bir unsur olarak anılıyor.
