Hamshahri'nin aktardığına göre ABD Başkanı Donald Trump, Truth Social'daki mesajında ABD ordusunun 3 Kasım'daki ara seçimden önce İran'a askeri saldırı düzenlemeyeceğini yazdı. Trump mesajında İran'la "yapıcı görüşmeler" yürütüldüğünü, ancak "kuşatmanın" tam güçle süreceğini ve İran'ın nükleer silaha ulaşamayacağını savundu.
Hamshahri'nin aktardığı alıntıya göre Trump şöyle yazdı: "İran ekonomik ve askeri açıdan çok kötü bir durumda olsa da ve kuşatma tüm şiddetiyle sürecek olsa da, dün gece Hürmüz Boğazı'ndan rekor bir hacimde, 22 milyon varil petrol geçti; bunun bir varili bile İran'a ait değildi ya da İran'a gitmedi. ABD'nin 3 Kasım'daki ara seçiminden önce hiçbir aşamada İran'a saldırmayacağız." Ettelaat'ın ve Donya-ye Eghtesad'ın aynı gün verdiği haberler de bu alıntıyı aynı şekilde doğruluyor; Ettelaat ayrıca son bir iki gündür çok sayıda Amerikan medya kuruluşunun Pentagon'un saldırıya tam hazır olduğunu bildirdiğini, Trump'ın açıklamasının bu haberlerin ardından geldiğini ekliyor.
Hamshahri'nin ayrı bir haberine göre İsrail'in Kanal 12'si, İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir'in iki gün önce üst düzey ABD'li yetkililerle yaptığı görüşmede, ABD ordusunun önümüzdeki üç hafta içinde İran'la geniş çaplı çatışmayı yeniden başlatma hazırlıklarından bilgilendirildiğini bildirdi. Habere göre bir ABD'li yetkili ve görüşmeye vâkıf başka bir kaynak bu bilgiyi doğruladı; Zamir'in, savaşın bu aşamada yeniden başlamasının İran'ın İsrail'e füze atışıyla karşılık verme ihtimali nedeniyle işgal altındaki topraklarda seçimlerin gecikmesine yol açabileceği uyarısında bulunduğu aktarılıyor. Donya-ye Eghtesad'ın ayrı haberine göre İsrail'in Kanal 14'ü, bu gelişmelerin ve Trump'ın açıklamalarının ardından İsrail'de alarm seviyesinin yükseltildiğini bildirdi.
Hamshahri'nin bir başka haberine göre Trump, Nebraska'daki bir mitingde savaş harcamalarından memnun olmayan seçmenlere hitap ederken "İran Los Angeles'ı ya da San Diego'yu yok edebilir, görsünler ne olacak" şeklinde yorumlanabilecek sözler sarf etmişti; bu sözler ABD'de tepkiyle karşılanınca Trump, Truth Social'da bu ifadelerin "düşmanı bu şehirleri bombalamaya davet etmek" anlamına gelmediğini, yalnızca geçici benzin fiyatı artışının İran'ın nükleer silaha ulaşmasını önlemenin "küçük bir bedeli" olduğunu anlatmaya çalıştığını savundu. Hamshahri'nin aktardığına göre Kaliforniya Valisi Gavin Newsom buna "akıl sağlığı" göndermesiyle ve ABD Anayasası'nın 25. Ek Maddesi'ne atıfla tepki verdi; Beyaz Saray İletişim Direktörü Steven Cheung ise eleştirilerin "gerçeklik temeli olmadığını" savunarak İran'ın artık ne nükleer silahı ne donanması ne de parası olduğunu ileri sürdü.
Farsça basında nasıl verildi
| Kaynak (yönelim) | Başlık / çerçeve |
|---|---|
| Hamshahri (Tahran Belediyesi, ilkeci) | Trump'ın sözlerini "medya aldatmacası" ve "gaf" çerçevesiyle aktarıyor; ABD ordusunu ve yönetimini tekrar eden şekilde "terörist" sıfatıyla anıyor. |
| Donya-ye Eghtesad (Ekonomi, teknokrat) | Aynı alıntıları iktisadi/siyasi bağlamla, nispeten tarafsız bir dille, sitekhan (haber derleme) formatında geçiyor. |
| Ettelaat (Köklü gazete, ılımlı-gelenekçi) | Trump'ın açıklamasını ABD medyasının savaş hazırlığı haberleriyle karşılaştırarak, yorum eklemeden aktarıyor. |
Bağlam
Hamshahri ve Donya'nın kullandığı "terörist ABD ordusu/yönetimi" gibi nitelemeler bu kaynakların kendi dil tercihidir; Farsçadan bu ifadeleri aktarırken taraf tutmaz. Trump'ın ara seçim öncesi saldırı konusundaki temkinli tutumu yeni değil: The Star Malaysia'nın Eylül ayında aktardığı bir Fox News röportajında da Trump, İran'a "tam güçle" saldırmamasının nedenini ara seçimlerle ilişkilendirmiş, seçim sonucuna göre tutumunun sertleşebileceğini söylemişti. Bu açıklama örüntüsü, bugünkü Truth Social mesajının içeriğiyle uyumlu.
Haber, Pentagon'un ara seçimden önce İran'a saldırı seçenekleri hazırlaması istendiğine dair Atlantic dergisi kaynaklı haberin üzerine geliyor; o haberde Hamshahri ile Iran International'ın aynı Axios kaynağını birbirine ters yönde aktardığı ve Pentagon'un CENTCOM'a "tamamlama" mı yoksa "durdurma" mı talimatı verdiğinin teyit edilemediği belirtilmişti. Bugünkü gelişme bu çerçeveyi netleştirmiyor, ancak Trump'ın kendi ağzından "ara seçimden önce saldırı yok" demesi, en azından kamuya açık söylemde bir tarih sınırı koyduğunu gösteriyor; buna karşın İsrail ordusunun üç hafta içinde geniş çaplı operasyon hazırlığından bilgilendirilmesi ve alarm seviyesinin yükseltilmesi, hazırlıkların sürdüğüne işaret ediyor. İki bilgi kümesi birbiriyle çelişmiyor, ama hangi senaryonun geçerli olacağı "teyit edilmedi".
