Iran International'ın aktardığına göre İran'da serbest piyasada dolar cumartesi günü ilk kez 269 bin tümeni, euro ise 302 bin tümeni geçti. 18 ayarlık altının gramı 26 milyon tümenin üzerine çıktı. Bu, dün 260 bin tümen eşiğini aşan dolar kurunun bir hafta içindeki yeni bir sıçraması.
Donya-ye Eghtesad'a göre haftanın ilk işlem gününde dolar, geçen haftanın son kuruna göre %3,7 artışla 267 bin 700 tümene çıktı ve 260 bin tümen kanalının üzerine yerleşti. Çeyrek altın sikke günlük %5,2 artışla en sert yükselen kalem oldu. Ettelaat'a göre ise dolar aynı gün 9 bin tümenlik bir sıçramayla 265 bin tümen bandında işlem gördü.
Ettelaat'ın ayrı bir haberine göre savcılığın döviz piyasasındaki dalgalanmalara ani müdahalesi ve dövizcileri gözaltıyla tehdit etmesi, bazı ekonomistlerin eleştirisine yol açtı; uzmanlar bu tür müdahalelerin piyasadaki güvensizliği artırabileceği konusunda uyardı. Merkez Bankası ise döviz alım satımını "yasal görevi" olarak tanımlayarak piyasayı sürekli izlediğini duyurdu.
Khabaronline'a göre Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Darabi, kur artışının nedenlerini "ihtiyati talep, spekülasyon, ithal malların gecikmesi ve ihracat dövizinin geç dönmesi" olarak sıraladı ve bunun enflasyonun üzerinde bir kur artışına yol açtığını belirtti. Aynı yetkili başka bir açıklamasında "şu anki kur artışı geçicidir" dedi.
Merkez Bankası'nın bir gün önce açıkladığı nakit döviz satışı, sahte kur sitelerine el koyma ve "piyasayı bozanlara" yönelik operasyon gibi adımlar sürüyor; ancak hem Donya-ye Eghtesad'ın hem Ettelaat'ın verdiği rakamlar, bu tedbirlerin kurun yükselişini şimdilik durduramadığını gösteriyor. Savcılığın gözaltı tehdidi de bu çerçevede, piyasaya doğrudan güç kullanarak müdahale etme girişimi olarak okunabilir.
Farsça basında nasıl verildi
Muhalif, yurt dışı merkezli Iran International, rekor kur seviyelerini sade bir şekilde bildiriyor ve hükümetten doğrudan bir tepki aktarmıyor. Teknokrat Donya-ye Eghtesad ile ılımlı-gelenekçi Ettelaat, haberi piyasa verileri ve resmî kurumların (savcılık, Merkez Bankası) karşılıklı adımları üzerinden anlatıyor; ılımlı muhafazakâr Khabaronline ise Merkez Bankası yetkilisinin "kur artışı geçicidir" açıklamasını öne çıkararak daha güven verici bir çerçeve sunuyor. Dört kaynak da rakamlarda birbirine yakın; esas fark vurgulanan taraf: piyasa kaynakları dalgalanmayı, resmî kaynaklar geçiciliği öne çıkarıyor.
Bağlam
İran'da 1 tümen 10 riyale eşittir ve günlük hayatta fiyatlar tümenle ifade edilir. Ülkede resmî ve yarı resmî kurlarla serbest piyasa kuru arasında uzun süredir büyük bir fark var; kamuoyunun takip ettiği gösterge serbest piyasa kuru. Kurdaki hızlı yükseliş, savaş koşullarında daralan döviz girişi, ithalat gecikmeleri ve belirsizlikle ilişkilendiriliyor; hükümetin bu baskıyı yönetmek için aldığı tedbirler ayrı bir haberde ele alınıyor.
Bu haber bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir.
