Merkez Bankası Başkanı Abdolnasır Hemmati, bir televizyon röportajında ABD Hazine Bakanı Scott Bessent'in İran ekonomisine yönelik yeni açıklamalarına yanıt verdi. Khabaronline'ın Sima haber kaynağından aktardığına göre Hemmati, "Hazine Bakanı hâlâ söylediğim o tavuğu saymalı; önce onu saysın, sonra kış hakkında konuşsun; henüz erken" dedi.
Ettelaat'ın aynı röportajdan aktardığına göre Hemmati, "elhamdülillah durum iyi; bu süre içinde yaklaşık 33 milyar dolar döviz temin ettik. Söz verdiğimiz gibi ilaç ve temel malları da temin ediyoruz" diye ekledi ve "inşallah bir sorun olmayacak; tüm çabamız sorun çıkmaması için" dedi. Hemmati'nin bu açıklaması, ABD Hazine Bakanlığı'nın bağımsız olarak doğrulamadığı kendi beyanına dayanıyor; 33 milyar dolarlık rakamın kapsadığı dönem ve kaynak dağılımı netleşmedi, bu ayrıntı teyit edilmedi.
Hemmati'nin yanıt verdiği açıklama, Bessent'in Cuma günü (13 Kasım) yaptığı ve Washington'ın İran'a yönelik ekonomik baskıyı sürdüreceğini, Trump'ın artık İran hükümetiyle anlaşmaya varma konusunda bir zorunluluk görmediğini vurgulayarak "İranlıları uzun ve soğuk bir kış bekliyor" dediği açıklamaydı (İran International'ın derlediği habere göre). Bessent'in bu sözü, Ağustos 2026'dan beri sürdürdüğü ve "ekonomik D-Day" olarak adlandırdığı yaptırım kampanyasının bir devamı niteliğinde; Al Jazeera'nın aktardığına göre Bessent 31 Ağustos'ta İran ekonomisinin aylar içinde çökebileceğini öne sürmüştü.
Bessent'in Ağustos ayındaki kampanyası, yalnızca sözlü uyarılarla sınırlı kalmamıştı. Semafor'un haberine göre Hazine Bakanlığı 24 Ağustos'ta dijital varlık, altın, teknoloji, havacılık ve denizcilik sektörlerini hedefleyen 60 kişi, kurum ve gemiye yaptırım uyguladı; Bessent aynı gün İran'la ticari bağı olan ülkelere, bu bağları kesmeleri için bir "arınma süresi" tanımladı ve ikincil yaptırım tehdidini genişletti. Al Jazeera'nın 20 Ağustos tarihli haberine göre Bessent bu paketi "ekonomik D-Day" olarak tanımlamış ve yeni tedbirlerin İran ekonomisini "çökerteceğini" söylemişti.
Investinglive'ın aktardığına göre Bessent ayrıca İran liderliğinin "ekonomik baskıyı hissettiğini" söylemiş, Fox News'e verdiği bir başka demeçte ise Trump'ın "ekonomik öfkesinin" deniz ablukasıyla birlikte İran rejimini "boğduğunu" ileri sürmüştü. Hemmati'nin bugünkü yanıtı, bu aylar süren karşılıklı açıklamalar zincirinin en son halkasını oluşturuyor; Hemmati'nin "tavuğu say" benzetmesini ilk kez ne zaman kullandığı ise bu haberde netleşmedi.
Hemmati'nin "durum iyi" değerlendirmesi, Farsçadan'ın daha önce aktardığı bağımsız tahminlerle de karşılaştırılabilir: Uluslararası Para Fonu, Ekim 2026'daki raporunda İran ekonomisinin 2026'da %7,6 küçüleceğini, Tahran'ın kendi istatistiklerinin ise %10,1'lik daha ağır bir düşüş gösterdiğini öngörmüştü (ayrıntılar). Hemmati bugünkü röportajında bu tahminlere doğrudan atıfta bulunmadı; iki değerlendirme arasındaki fark bağımsız olarak uzlaştırılmadı.
Bağlam
Arka plan:
- 20 Ağustos 2026: Bessent, yeni ekonomik tedbirlerin İran'ı "çökerteceğini" söyledi (Al Jazeera).
- 24 Ağustos 2026: Hazine Bakanlığı, dijital varlık, altın, teknoloji, havacılık ve denizcilik sektörlerini hedefleyen 60 kişi, kurum ve gemiye yaptırım uyguladı; Bessent, İran'la ticari bağı olan ülkeler için bir "arınma süresi" tanımladı (Semafor).
- 31 Ağustos 2026: Bessent, İran ekonomisinin "aylar içinde çökebileceğini" söyledi (Al Jazeera).
- 13 Kasım 2026: Bessent, "uzun ve soğuk bir kış" uyarısını yineledi; Hemmati bugünkü röportajıyla buna yanıt verdi.
Kim kimdir / kavram: Scott Bessent, ABD Hazine Bakanı olup Ağustos 2026'dan beri İran'a yönelik ikincil yaptırım kampanyasının sözcüsü konumunda. Abdolnasır Hemmati, İran Merkez Bankası (Bank-e Markazi) Başkanı'dır; "tavuğu sonbaharın sonunda say" ifadesi, "zaferi önceden ilan etmeyin" anlamına gelen bir Farsça deyimdir.
Rakamlarla:
- Hemmati'nin açıklamasına göre Merkez Bankası bu dönemde yaklaşık 33 milyar dolar döviz temin etti; bu rakam bağımsız bir kaynakla doğrulanmadı (Khabaronline/Ettelaat, 15 Kasım 2026).
- Hazine Bakanlığı'nın Ağustos 2026'daki yaptırım paketi 60 kişi, kurum ve gemiyi hedef aldı (Semafor, 24 Ağustos 2026).
Türkiye boyutu: Semafor'un haberine göre Bessent, Ağustos 2026'da ikincil yaptırım tehdidini genişletirken Çin, Türkiye ve Birleşik Arap Emirlikleri'ni İran'ın en büyük ticaret ortakları olarak andı ve bu ülkeleri İran'la ticari bağlarını kesmeye çağırdı; Türkiye'nin bu çağrıya yanıt olarak attığı somut bir adım bu habere kadar kamuoyuyla paylaşılmadı.
Sırada ne var: Hemmati'nin "erken" dediği kış mevsimi yaklaşırken, Bessent'in İran ekonomisine ilişkin iddialarının önümüzdeki aylarda hangi somut göstergelerle (döviz kuru, ihracat hacmi, enerji geliri) sınanacağı henüz açıklanmadı.
Bu haber bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir.


