İran'da serbest piyasa döviz kurundaki sert yükseliş, Merkez Bankası'nı kamuoyuna açık bir uyarı yapmaya yöneltti. Ettelaat'ın yayımladığı açıklamada banka, döviz piyasasını sürekli izlediğini ve "müdahalenin zamanı, hacmi ve yönteminin piyasa koşullarına, ekonominin ihtiyaçlarına ve rezerv yeterliliğine göre belirleneceğini" bildirdi.

Banka, kurun mevcut seviyesinin "ekonominin temel değişkenleriyle tam uyumlu olmadığını" savunuyor. Açıklamaya göre aradaki farkın önemli bir kısmı belirsizlik, psikolojik baskı ve beklentilerden kaynaklanıyor. Banka 2018 ve 2020'deki benzer dönemleri hatırlatarak "hedefimiz belirli bir kuru savunmak değil, temeli olmayan dalgalanmaların kalıcılaşmasını önlemek" dedi.

Tejarat News'e dayanan habere göre dolar, Mehr ayının ilk haftasına 232 bin tümenden başladı. Hafta sonunda ise resmî seans dışı işlemlerde 259 bin tümen bandına çıktı. Yani bir haftada %10'dan fazla değer kazandı. İmami altın sikke yaklaşık 263 milyon tümen seviyesinde. Ons altındaki düşüş, iç piyasadaki yükselişi durdurmadı.

Atılan adımlar

Hamshahri, kuru frenlemek için devreye giren üç adımı şöyle sıralıyor:

  • Nakit döviz arzı: Merkez Bankası 2 milyar dolara kadar efektif satmayı planlıyor. İlk aşamada 1 milyar dolar, seçili banka şubeleri ve döviz büroları üzerinden satışa sunuldu. 18 yaşını doldurmuş vatandaşlar kimlik kartıyla en fazla 10 bin dolar alabiliyor.
  • Sanal ortamda fiyat oluşumuna yaptırım: Sahte kur fiyatı yaydığı belirlenen 51 sayfadan 24'üne yargı kararıyla el konuldu. Gece saatlerinde Tether işlemleri yasaklandı. Büyük bir kripto para borsasında fiyat ilanı ise "ikinci bir duyuruya kadar" kaldırıldı.
  • "Piyasayı bozanlara" operasyon: Ekonomik güvenlik polisi, vadeli ve kâğıt üzerinde döviz işlemi yapan bir ağın lideri ile bağlantılı 10 kişiyi gözaltına aldı ve 5 kiralık banka hesabını dondurdu. Kolluk sözcüsüne göre birinci şüphelinin işlem hacmi 240 bin milyar tümen.

Farsça basında nasıl verildi

Sertlik yanlısı Kayhan, kurdaki yükselişi hükümete yönelik siyasi bir eleştiriye dönüştürdü: "Dolar 260 bin kanalında, beyler fitne şeyhiyle öpüşmekle meşgul!" Başlık, hükümet çevresinin adı verilmeyen bir siyasi figürle temasını hedef alıyor. Hamshahri ise durumu "ABD'nin İran'a karşı topyekûn ekonomik savaşı" çerçevesinde, "döviz cephesinde savaş" diye sundu.

Bağlam

İran'da 1 tümen 10 riyale eşittir ve piyasada fiyatlar genellikle tümenle konuşulur. Ülkede resmî kurlar ile serbest piyasa kuru arasında uzun süredir büyük bir fark bulunuyor. Kamuoyunun takip ettiği gösterge serbest piyasa kurudur.

Bu haber bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir.