Hamshahri'nin aktardığına göre Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, X hesabından yaptığı paylaşımda hükümetin "özel koşulları yönetmek için yeni bir düzenleme aldığını" duyurdu. Pezeşkiyan, "düşmanın son aylardaki planının, İran halkına baskı yapmak amacıyla ülkenin hayati damarlarını kesmek olduğunu" yazdı.
Aynı gün düzenlenen hükümetin ekonomik koordinasyon kurulu toplantısı, Hamshahri'nin ayrı haberine göre "savaş koşullarında" ve önümüzdeki kısıtlamaları yönetmek amacıyla toplandı. Habere göre İran ekonomisi, "Siyonist rejimin askeri saldırısı ve ardından gelen ABD saldırısı" sonrasında fiilen savaş durumuna girmiş durumda. Yeni ekonomik düzenlemedeki temel öncelik değişikliği, "ekonomik verimlilik ve uzun vadeli büyümeden" "ekonominin dayanıklılığını korumaya, asgari geçim ihtiyaçlarını karşılamaya ve ülke istikrarını sürdürmeye" kaydı.
Toplantıda döviz kuru dalgalanmalarının yönetimi ve arz-talep dengesi de ele alındı; hükümet üyeleri döviz, ticaret ve mali politikalar arasında daha sıkı koordinasyon, beklenti yönetimi ve reel sektörün döviz ihtiyacının sürekli karşılanması gerektiğini vurguladı. Ekonomi ve Maliye Bakanlığı, hükümetin mali durumu ve özel koşullarda kaynak yönetimi gereksinimleri hakkında bir rapor sundu. Tarım Cihad Bakanı, temel gıda maddelerinde bir kıtlık olmadığını bildirdi.
Plan ve Bütçe Örgütü toplantıya, kısıtlamaların daha düzenli ve daha az maliyetle aşılmasını hedefleyen yedi maddelik bir öneri paketi sundu; paketin amacı ekonomi politikaları arasındaki eşgüdümü güçlendirmek ve zaman alan bürokratik süreçleri hızlandırmak olarak tanımlandı. Hamshahri'ye göre bu adım, Ekonomi ve Maliye Bakanlığı'nın kurduğu "Ekonomik Savaş Karargâhı" adlı yapıyla da ilişkilendiriliyor; bu birim savaş koşullarının ticaret, finansman ve iş dünyasında yarattığı sorunları hızlandırılmış biçimde çözmeyi hedefliyor. Yüksek Milli Güvenlik Konseyi Sekreteri de toplantıda, konseyin ekonomik sürecin yönetimine her türlü destek ve iş birliği için hazır olduğunu açıkladı; Hamshahri bunu güvenlik kurumları ile ekonomi yönetimi arasındaki eşgüdümün bir göstergesi olarak yorumluyor.
Bağlam
Pezeşkiyan'ın açıklaması, aynı gün yayımlanan dolar ve euro kurunun yeni bir rekora ulaştığı haberle doğrudan bağlantılı: hükümetin "yeni düzenleme" söylemi, büyük ölçüde döviz piyasasındaki sert dalgalanmaları ve ithalat-ihracat zincirindeki kesintileri yönetme çabasına işaret ediyor. Habere göre Yüksek Milli Güvenlik Konseyi bu ekonomik yeniden yapılanmayı desteklediğini bildirdi; bu da ekonomi politikasının güvenlik kurumlarının gözetimi altına girdiğini gösteriyor. Hamshahri, Tahran Belediyesi'ne yakın bir yayın organı olarak hükümetin resmî söylemini nispeten doğrudan aktarıyor; bu nedenle habere tek kaynaktan ulaşılabildi ve bağımsız bir doğrulama yapılamadı.
Pezeşkiyan, reform yanlısı bir aday olarak 2024'teki cumhurbaşkanlığı seçimini kazanmıştı ve göreve geldiğinden bu yana ekonomik yaptırımların etkisini azaltmayı öncelik olarak tanımlamıştı. Ancak İran'ın bir askeri çatışmanın içine girmesi, hükümetin ekonomi yönetimini olağan bütçe ve kalkınma planlamasından çıkarıp kriz yönetimi moduna taşımış görünüyor; "ekonomik savaş karargâhı" gibi yeni kurumsal yapıların ortaya çıkması da bu değişimin somut bir göstergesi.
