İnsan hakları haber sitesi HRANA, Çarşamba günü (20 Aban) ailesine yakın bir kaynağa atfen, Laken Hapishanesi'nde (Reşt) idama mahkûm şair ve siyasi tutuklu Peyman (Emin) Farahavar'ın dosyasının infaz birimine (şube-i icra-i ahkam) havale edildiğini bildirdi. Iran International'ın aktardığına göre Farahavar, 18 Aban'da ailesiyle yaptığı telefon görüşmesinde dosyasının infaz birimine gönderildiğine dair tebligat aldığını söyledi; bu gelişme onu idam cezasının uygulanması riskiyle karşı karşıya bıraktı.

Farahavar'ın Yargıtay'a sunduğu yeniden yargılama talebi 6 Ordibeheşt'te (Nisan sonu) reddedilmişti; idam cezası da 1404 yılının ortasında Yargıtay'ın 39. Dairesi tarafından onanmıştı. Şair, 1404 Ordibeheşt ayında Reşt 1. Devrim Mahkemesi'nde, hâkim Ahmed Derviş-Guftar başkanlığında, "bagy" (silahlı ayaklanma) ve "muhareb" (Allah'a karşı düşmanlık) suçlamalarıyla idama mahkûm edilmişti. Iran International'ın daha önceki haberine göre Farahavar, seçtiği avukat olmadan ve kapalı bir oturumda yargılanmıştı; davaya ilişkin bilgili bir kaynak, suçlamaların büyük ölçüde onun şiirlerine, konuşmalarına, yazılarına ve toplumsal adalet, ekonomik haksızlıklara itiraz ve vatandaşlık haklarının savunulmasına ilişkin tutumlarına dayandığını söyledi.

İstihbarat Bakanlığı güçleri, Farahavar'ı Şehrivar 1403'te evinde gözaltına almış, yaklaşık bir ay süren baskı altındaki sorgulamanın ardından Laken Hapishanesi'ne nakletmişti. Sorgu sürecinde iç kanama ve ciddi sağlık sorunları yaşadığı, doktor uyarılarına karşın uygun tıbbi bakımdan mahrum bırakıldığı bildirildi. Bir çocuk babası olan Farahavar'ın, bu olaydan önce de etkinlikleri nedeniyle gözaltı geçmişi bulunuyor.

Almanya merkezli yazarlar örgütü PEN Berlin, geçen yıl idam kararını açıklayan bir basın bildirisiyle Farahavar'ın davasını kınamış ve seçtiği avukatın yargılamaya katılmasına izin verilmediğini, yalnızca mahkemenin atadığı bir avukatla savunma yapabildiğini belirtmişti. İnsan hakları örgütleri, davanın şiir ve toplumsal aktivizme karşı açılan daha geniş bir bastırma dalgasının parçası olduğunu söylüyor; HRANA'nın İngilizce yayınına göre avukatı Ramin Safarnia, Yargıtay'a yeni bir yeniden yargılama başvurusu yapmayı planladıklarını ve hukuki yollarla cezanın bozulmasını umduklarını söylemişti.

Bağlam

Arka plan:

  • Şehrivar 1403 (Eylül 2024): İstihbarat Bakanlığı güçleri Farahavar'ı evinde gözaltına aldı.
  • Ordibeheşt 1404 (Nisan-Mayıs 2025): Reşt 1. Devrim Mahkemesi, Farahavar'ı "bagy" ve "muhareb" suçlamasıyla idama mahkûm etti.
  • Eylül 2025: Yargıtay'ın 39. Dairesi idam cezasını onadı.
  • 6 Ordibeheşt 1405 (26 Nisan 2026): Yargıtay, yeniden yargılama talebini reddetti.
  • 18 Aban 1405 (9 Kasım 2026): Farahavar'a dosyasının infaz birimine havale edildiği tebliğ edildi.

Kim kimdir / kavram: Muhareb ("Allah'a karşı silahlı düşmanlık"), İran ceza hukukunda idamla cezalandırılabilen bir suç kategorisidir; insan hakları örgütleri bu suçlamanın sık sık muhalif yazarlara ve aktivistlere yönelik davalarda kullanıldığını belirtiyor. Farahavar, "Şeyda" mahlasıyla şiir yazıyor ve metinleri çevre koruma ile toplumsal adalet temalarına odaklanıyor; HRANA'nın İngilizce yayınına göre Gilan kökenli 37 yaşındaki şair, yıllardır bölgesinde toplumsal farkındalık çalışmaları da yürütüyordu.

Rakamlarla:

  • HRANA'nın aktardığına göre 11 Dey 1404'ten (1 Ocak 2026) 17 Aban 1405'e (8 Kasım 2026) kadar siyasi ve güvenlik suçlamasıyla en az 87 kişi idam edildi; yaklaşık 220 kişi aynı suçlamalarla idam riski altında (Iran International, 11 Kasım 2026, insan hakları raporlarına atfen).
  • "Salı Günleri Hayır De" kampanyası, 19 Aban'daki açıklamasında 66 hapishanede açlık grevi yapıldığını duyurdu (Iran International, 11 Kasım 2026).

Sırada ne var: Dosyanın infaz birimine havale edilmesi, idam cezasının kısa süre içinde uygulanabileceği anlamına geliyor; infaz tarihi resmî olarak açıklanmadı. PEN Berlin ve çeşitli BM raportörleri, davanın yakından takip edildiğini bildirdi; ailesinin ve avukatının yeni bir hukuki başvuru hazırlayıp hazırlamadığı henüz açıklanmadı.

Benzer bir siyasi mahkûmiyet örneği için Magnitsky ödülü verilen eski boksör Vafayi Sani haberimize bakabilirsiniz.