ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA), Cuma günü hava trafik kontrol merkezlerinde çıkan iletişim arızası nedeniyle ülke çapındaki tüm yolcu uçuşlarını geçici olarak durdurdu. Donya-ye Eqtesad'ın aktardığına göre FAA resmî bir açıklamayla tüm havalimanlarının kapatıldığını bildirirken, yaklaşık 7 bin uçuş iptal oldu veya gecikti.
ISNA'nın aktardığına göre ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, arızanın "tüm hava trafik kontrol merkezlerini etkileyen bir iletişim sorunu" olduğunu söyledi ve FAA teknisyenlerinin konuyu araştırdığını belirtti; Duffy ayrıca mevcut seyrüsefer sisteminin "çok eski" olduğu uyarısında bulundu. Ettela'at'ın haberine göre İç Güvenlik Bakanlığı yöneticisi Markovin Molin, "şu an için kötü niyetli bir saldırıya işaret eden hiçbir belirti yok; sadece bir uzaktan iletişim kesintisi var" dedi. Iran International'ın daha ayrıntılı haberine göre FAA, saat 16.00 sıralarında bazı bölgesel hava trafik kontrol merkezlerinde iletişim sorunu yaşanması üzerine güvenlik gerekçesiyle tüm havalimanlarından kalkan uçuşları durdurdu; FlightAware verilerine göre saat 19.05'e kadar 670 uçuş kalkış havalimanına geri döndü, 157 uçuş ise başka bir havalimanına yönlendirildi. Associated Press'in veri şirketi Cirium'dan aktardığına göre saat 16.00'dan sonra kalkması planlanan, 1,5 milyondan fazla yolcu taşıyan yaklaşık 11 bin uçuştan etkileniyordu.
Donald Trump'ın olası bir siber saldırı veya yapay zekâ kaynaklı bir arıza ihtimalini reddettiği bildirildi. Iran International'ın aktardığına göre soruşturmacılar, eski iletişim ekipmanıyla FAA'nın yakın zamanda devreye aldığı yeni yapay zekâ destekli trafik yönetim aracı arasında bir uyumsuzluk olup olmadığını da araştırıyor; aracın geliştiricisi, sistemin Cuma günkü arızayla bir ilgisi olduğunu reddetti. Hamshahri'nin canlı aktardığı haberlere göre Chicago O'Hare ve diğer büyük havalimanlarında yolcular güvenlik kontrolünden geçerken tabelalardaki gecikmelerden durumu öğrendi; birçok spor takımı da seyahat planlarını buna göre değiştirmek zorunda kaldı.
Farsça basında nasıl verildi
| Kaynak (yönelim) | Başlık / çerçeve |
|---|---|
| ISNA (Yarı resmî) | Arızayı Ulaştırma Bakanı'nın "eski seyrüsefer sistemi" açıklamasıyla teknik bir sorun çerçevesinde verdi. |
| Ettela'at (Köklü gazete, ılımlı-gelenekçi) | Başlıkta "siber saldırı mı?" sorusunu öne çıkardı, ardından İç Güvenlik Bakanlığı'nın "kötü niyetli saldırı belirtisi yok" açıklamasını aktardı. |
| Donya-ye Eqtesad (Ekonomi, teknokrat) | Olayı "tüm havalimanları kapatıldı" başlığıyla, 11 Eylül sonrası üçüncü ülke çapında durdurma olarak sundu. |
| Hamshahri (Tahran Belediyesi, ilkeci) | Olayı canlı akış biçiminde, art arda güncellemelerle aktardı; Trump'ın siber saldırı ihtimalini reddettiğini vurguladı. |
| Iran International (Muhalif, yurt dışı) | En ayrıntılı haberi verdi: yönlendirilen/geri dönen uçuş sayıları, yapay zekâ aracıyla olası bağlantının araştırıldığı bilgisi ve yolcu tanıklıkları. |
Devlet ve yarı resmî kaynaklar olayı büyük ölçüde teknik bir arıza çerçevesinde aktarırken, Ettela'at siber saldırı sorusunu başlığa taşıyıp ardından resmî yalanlamayı verdi. Hiçbir kaynak arızanın kesin nedenini doğrulamadı; bu nokta "teyit edilmedi" düzeyinde kaldı.
Bağlam
Arka plan:
- 11 Eylül 2001: ABD'de tüm uçuşların durdurulduğu ilk ülke çapında olay yaşandı.
- 11 Ocak 2023: FAA, pilotları bilgilendirme sistemi NOTAM'daki arıza nedeniyle iç hat uçuşlarını yaklaşık iki saat durdurdu; bu, ülke çapındaki ikinci durdurma olarak kayda geçti.
- 6 Kasım 2026: Avrupa'da en az 14 uçuş bomba tehdidiyle hedef alınmış, bazı uçuşlara savaş uçakları eskortluk etmişti (ayrıntılar).
- 14 Kasım 2026: Hava trafik kontrol merkezlerindeki iletişim arızası, 2001'den sonraki üçüncü ülke çapında uçuş durdurmasına yol açtı.
Kim kimdir / kavram: FAA (Federal Aviation Administration/Federal Havacılık İdaresi), ABD'nin sivil havacılık düzenleyici kurumu; ülke genelindeki hava trafik kontrol merkezlerini yönetir. NOTAM (Notice to Air Missions), pilotlara ve havalimanlarına anlık tehlike ve kısıtlamaları bildiren elektronik uyarı sistemidir.
Rakamlarla:
- FAA'nın bünyesinde 14 bini aşkın hava trafik kontrolörü bulunuyor ve bunlar ABD'deki havalimanlarından her gün yaklaşık 44 bin uçuşu yönetiyor (Ettela'at, 13 Kasım 2026, Airlines for America verilerine atfen).
- Cuma günü saat 16.00'dan sonra kalkması planlanan ve 1,5 milyondan fazla yolcu taşıyan yaklaşık 11 bin uçuş etkilendi; akşam 21.00'e kadar iptal edilen uçuş sayısı 6 bini geçti (Iran International, Axios/FlightAware verilerine atfen, 14 Kasım 2026).
Sırada ne var: Duffy, teknisyenlerin arızanın kaynağını araştırdığını söyledi; FAA'nın geçen hafta Alaska ve Florida'da devreye aldığı dijital kontrol kuleleri projesiyle olası bir bağlantı da inceleniyor. Uzmanlar, saatlerce süren gecikmenin ABD ve küresel hava taşımacılığı sistemine yılbaşı tatiline kadar sürecek bir domino etkisi yapabileceğini söylüyor; bu, henüz gerçekleşmemiş bir öngörü olarak aktarıldı.


