Ettelaat'ın Telegraph'tan aktardığına göre Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Muhsin Rezai'nin Kremlin'i ziyareti ve Putin'le görüşmesi, Trump'ın "Rusya Tahran'a hiç yardım etmiyor" iddiasını zayıflatıyor. Telegraph'a göre İran ve Rusya, Tahran'a gelişmiş hava savunma sistemleri gönderilmesine ilişkin bir anlaşma üzerinde müzakere ediyor.
Ettelaat'ın haberine göre bir üst düzey İranlı yetkili, İslam Cumhuriyeti'nin Putin'in sonunda Tahran'ın yıllardır peşinde olduğu S-400 hava savunma sistemlerini teslim etmesi konusunda "umutlu" olduğunu söyledi. Habere göre Rehber Ayetullah Seyyid Mücteba Hamaney, perşembe günü Rezai'yi Putin'e kişisel bir mektupla Kremlin'e gönderdi ve bu mektubun asıl talebi, söz konusu yetkiliye göre bu silah sistemiydi. Telegraph'a göre bu müzakereler, Trump'ın Rusya'nın İrana "hiç" yardım etmediği yönündeki iddialarıyla çelişiyor. Rezai, Moskova görüşmelerinin ardından "Putin'le önemli bölgesel meseleler ele alındı, savaş sonrası dönem ve bölgesel güvenlik düzenlemeleri konusunda önemli görüşmeler yapıldı; Rusya-İran arasında yeni bir doğal gaz boru hattının inşası da tartışıldı" dedi.
Telegraph'ın incelediği ve perşembe günü ifşa olan Rus savunma sanayii belgelerine göre Rusya, İran için helikopterden atılan füzeler üretiyor; devlete ait Rus fabrikaları, belgelerde "K-10" koduyla listelenen bir ihracat sözleşmesi kapsamında İran'a özel füze fırlatma ekipmanı üretiyor. Telegraph'a göre incelediği gizli bir İran savaş planlama notu, Tahran'ın büyük bir çatışmadan sağ çıkmak için ittifaklarını nasıl kullandığını tarif ediyor; notta "İran halkının son kırk yılda dış baskıya karşı direnci, içeriden çöküş stratejisinin kolayca başarılı olamayacağını gösterdi" ifadesi yer alıyor. Kurdistan24'ün Telegraph'a dayanan ayrı bir haberine göre İran, ABD ve İsrail saldırılarının hava savunmasındaki boşlukları ortaya çıkarmasının ardından S-400 talebini daha önce de dile getirmişti; bu talebin Rezai'nin ziyaretiyle mi yoksa ayrı bir diplomatik kanalla mı iletildiği kaynaklar arasında net değil, bu ayrıntı teyit edilmedi.
Bağlam
Rezai'nin Moskova ziyareti ve Hamaney'in mektubu önceki gün ayrıntılı olarak aktarılmıştı; o haberde mektubun içeriği açıklanmamıştı (ayrıntılar). Aynı hafta Financial Times, Rusya'nın İran'a helikopterden atılabilen güdümlü roket fırlatıcıları tedarikine ilişkin bir anlaşmayı bildirmişti; o haberde incelenen belgelerin fırlatıcıların nihai teslimatını kanıtlamadığı belirtilmişti (ayrıntılar). Telegraph'a göre Moskova, İsrail ve bölgeyle ilişkilerini bozmamak için yıllardır S-400 satışını geciktiriyor; ayrıca Rusya'nın kendi hava savunması, Ukrayna'nın uzun menzilli İHA ve füze saldırıları altında sürekli baskı altında olduğundan, en güçlü bataryalarını İran'a ayırma konusunda sınırlı bir isteği olabilir. Trump, 12 Ekim'de Rusya ve Çin'in İran'a yardımına ilişkin uyarıları "çok düşük seviyede" diyerek küçümsemiş, 21 Ekim'de ise Putin'in ABD özel temsilcisi Steve Witkoff'a "krizi çözmek için elimizden geleni yapmaktan memnuniyet duyarız" dediği aktarılmıştı.
Telegraph'a göre sızan İran Meclisi komitesi notu, savaş başlamadan önce hazırlanmış ve "bölge dışı küresel güçlerin müdahalesine ihtiyaç duymayan, Çin ve Rusya gibi bağımsız küresel güçlerle stratejik, özellikle askerî ilişkiler" kurulmasını öneriyor; bu tavsiyenin odağında hava savunması, füzeler ve İHA'ların güçlendirilmesi yer alıyor. S-400 talebinin yenilenmesi, İran'ın savunma politikası için özel bir önem taşıyor: ABD ve İsrail saldırıları, İran hava savunmasını zayıflatmış, ülkenin kendi semalarını, nükleer tesislerini ve üst düzey komutanlarını koruma kapasitesindeki boşlukları görünür kılmıştı. Rezai'nin Reşt-Astara demiryolu hattı ve yeni doğal gaz boru hattı gibi ekonomik iş birliği başlıklarına da atıfta bulunması, Moskova ziyaretinin yalnızca silah talebiyle sınırlı olmadığını, daha geniş bir stratejik ortaklık çerçevesinin parçası olduğunu gösteriyor.
