Hamshahri'nin haberine göre Irak Başbakanı Ali Falih el-Zeydi, İran ile Irak arasındaki Şiib (İran'da Çezabe olarak anılır) sınır kapısının yeniden açılması için hükümete bir haftalık süre tanıyan Meysan Eyalet Konseyi Başkanı Mustafa Duayir Abdülhasan hakkında dosya açılması ve soruşturma yürütülmesi talimatı verdi. Adım, Meysan yetkilisinin bir gün önce Zeydi hükümetine, belirlenen süre içinde kapı açılmazsa halkın sivil itaatsizliğe ve eyalette yolları kapatmaya başvuracağı uyarısında bulunmasının ardından geldi.

Reuters'ın haberine göre Irak, güvenlik gözden geçirmesi ve kaçakçılığa karşı tespit ekipmanı kurulması gerekçesiyle 21 Ekim'de Şiib kapısını yolcu, araç ve ticari kamyon trafiğine kapatmıştı; bir Irak sınır yetkilisi mevcut güvenlik tedbirlerinin "zayıf ve yetersiz" olduğunu söylemişti. İran tarafından Vali'ullah Hayati, kapının yeniden açılması için İran İçişleri Bakanlığı ile Irak eyalet yönetimleri arasında istişarelerin sürdüğünü belirtmiş, bu arada yolcuların Şelemçe kapısını kullanmasını önermişti.

Kayhan'ın "haber-analiz" formatında verdiği habere göre, Meysan eyaletinde onlarca kişi kapının kapalı tutulmasına tepki olarak sokağa döküldü ve eyaletteki petrol şirketlerine giden ana yolu trafiğe kapattı. Kayhan, gösterileri iki ülke halkı arasındaki tarihî ve dini bağların ABD baskısı altındaki bir hükümet kararına karşı bir tepkisi olarak sundu.

Farsça basında nasıl verildi

Kaynak (yönelim)Başlık / çerçeve
Hamshahri (belediye, ilkeci)Haberi Irak hükümeti içi bir idari kriz olarak çerçeveledi; başbakanın yerel yetkiliye karşı aldığı "tuhaf" önlemi öne çıkardı.
Kayhan (sertlik yanlısı)Olayı Irak halkının İran'a destek gösterisi olarak sundu, ABD baskısına atıfla "genç bir tüccarın" (Irak Başbakanı'nın) ülke ilişkilerini zedelediğini öne sürdü; bu yorum kaynağa aittir ve Farsçadan'ın görüşü değildir.

Bağlam

Şiib/Çezabe ve Şelemçe, İran ile Irak arasındaki başlıca kara sınır kapılarından ikisidir ve hac ziyaretleri, ticaret ve işçi geçişleri için kritik öneme sahiptir. Reuters'a göre Irak, Eylül ayında Suudi Arabistan'a yönelik İHA saldırılarının ardından her iki kapıyı da süresiz kapatmış, kısa süre sonra görüşmelerle Şelemçe'deki yolcu ve kamyon trafiği yeniden başlamıştı; Tahran ise saldırıların kaynağı konusundaki suçlamaları reddederek Irak ile ortak bir soruşturma talep etmiş ve bu talep Irak hükümetince kabul edilmişti. Şiib'in 21 Ekim'de yeniden kapatılması, bu kez güvenlik denetimi gerekçesiyle yapıldı; Meysan'daki yerel yönetimin bu kapanmaya karşı bir hafta gibi kısa bir ültimatomla yanıt vermesi, sınır kapısının eyalet ekonomisi için ne denli hayati olduğunu gösteriyor. Anlaşmazlığın İran-Irak ilişkilerini veya ABD'nin bölgedeki ablukasını aşan bir boyutu olduğuna dair bir kanıt yok; mesele şimdilik yerel bir idari ve ekonomik kriz olarak kalıyor.

Meysan, Irak'ın İran sınırına en yakın eyaletlerinden biri ve ekonomisi büyük ölçüde sınır ticaretine ve petrol şirketlerine bağlı; bu yüzden kapının kapalı kalması yerel istihdamı ve küçük esnafı doğrudan vuruyor. Başbakan Zeydi'nin bir eyalet meclisi başkanına karşı dosya açtırması, Bağdat'taki merkezi hükümetin güvenlik gerekçeli kapanmaları yerel siyasi baskıya rağmen sürdürme konusundaki kararlılığını da gösteriyor. Irak hükümetinin ABD'nin bölgesel ablukası ve kaçakçılık denetimi arasında sıkışmış olması, benzer sınır kapısı anlaşmazlıklarının önümüzdeki haftalarda da tekrarlanabileceğine işaret ediyor.