Hamshahri'nin aktardığına göre Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun İran medeniyetine dair "yaveciliği" olarak tanımladığı son sözlerine X hesabından tarihî bir göndermeyle yanıt verdi: "İskender'in mirasının ardından gidenler, Valerianus'un kaderine uğrayacaklar: diz çökeceksiniz."
Hamshahri'nin tam aktardığı mesajda Kalibaf şöyle yazdı: "Tarih boyunca biz İranlılar, kendilerini dünyanın efendisi ilan edip kadim medeniyetleri sayfalardan silmeye çalışan kişilerle karşılaştık. Onlar ateş ve alevle geldiler, ama toz ve zilletle gittiler." CBS News'in aktardığına göre Rubio, iki gün önce Atina'daki Akropolis'te verdiği konuşmada antik Yunan'ı Batı'nın gücünün kaynağı olarak sundu ve "ulusal güç" vurgusu yaptı; Ettelaat'ın IRNA'dan aktardığı alıntıya göre Rubio bu konuşmada MÖ 480'de Pers ordularının Atina'yı ateşe verdiği tarihî anlatıyı da kullanarak günümüz İran yönetimine "ölüm kültü" benzetmesi yaptı.
Ettelaat'ın aktardığına göre eski Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif de X hesabından bir köy ve göçebe sergisine atıfla yanıt verdi: "Cehalet ve iktidar hırsı, Rubio'yu öylesine kör etmiş ki İran'ın işgalcileri kendi kültüründe nasıl eritmiş olduğunu göremiyor." Zarif sözlerini "Biz hepimizden daha kalıcıydık, onun çöküş yolundaki imparatorluğundan da daha kalıcı olacağız" diyerek bitirdi. Khabaronline'ın aktardığına göre hükûmet sözcüsü Fatıma Mohacerani ise daha ölçülü bir dille, "ne tarih çarpıtması bu milletin büyüklüğünden bir şey eksiltebilir, ne kör terörler bu toprağın duruşunu eğebilir" ifadesini kullandı.
Farsça basında nasıl verildi
| Kaynak (yönelim) | Başlık / çerçeve |
|---|---|
| Hamshahri (Tahran Belediyesi, ilkeci) | Kalibaf'ın tehditkâr Valerianus göndermesini manşete taşıyor, olayı meclis başkanının "sert" tepkisi çerçevesinde sunuyor. |
| Ettelaat (Köklü gazete, ılımlı-gelenekçi) | Kalibaf ve Zarif'in yanıtlarını ayrı haberlerde, Rubio'nun orijinal sözlerinin tam alıntısıyla birlikte aktarıyor; en ayrıntılı bağlamı veriyor. |
| Khabaronline (Ilımlı muhafazakâr, Laricani çevresi) | Hükûmet sözcüsü Mohacerani'nin ölçülü yanıtını öne çıkarıyor, tehditkâr dilden kaçınıyor. |
Bağlam
Kalibaf'ın göndermesi, MS 260'ta Sâsâni hükümdarı I. Şapur'un Roma İmparatoru Valerianus'u Edessa Savaşı'nda esir alıp -Naksh-i Rüstem'deki kabartmada görüldüğü gibi- diz çöktürdüğü olaya dayanıyor; bu kabartma İran'da emperyal güçlere karşı direnişin simgesi olarak sık anılır. Rubio'nun Akropolis konuşması, ABD'nin Şubat ayından süren İran savaşı ve Trump yönetiminin "tam izolasyon" kampanyasıyla eşzamanlı geldiği için, İranlı yetkililerin sözlerini sadece tarihî bir polemik değil, güncel askerî-diplomatik gerginliğin bir uzantısı olarak okumak gerekiyor. CBS News'in doğruladığı üzere Rubio konuşmasında Atina'nın demokrasi, felsefe ve "ulusal güç" mirasını Batı'nın yükselişinin kaynağı olarak sundu ve İskender'i de örnek güç figürü olarak andı; Kalibaf'ın "İskender'in mirası" ifadesi bu noktaya doğrudan bir cevap niteliğinde. CBS News'e göre Rubio ayrıca ABD'nin "kritik tedarik zincirlerini geri alma, ekonomisini yeniden sanayileştirme ve savunmasını yeniden inşa etme" hedeflerini de aynı konuşmada dile getirdi. Rubio'nun "ölüm kültü" benzetmesinin tam bağlamı ve bunun İran'daki hangi kesimi hedef aldığı netleşmediğinden, bu kısım "teyit edilmedi" olarak not edilmelidir.
