Türkiye Millî İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanı İbrahim Kalın, Suudi Arabistan Savunma Bakanı Halid bin Selman ve Pakistan Kara Kuvvetleri Komutanı Asım Münir, pazartesi günü Tahran'da İran Yüksek Millî Güvenlik Konseyi Sekreteri Muhsin Rızaî ile dörtlü bir güvenlik toplantısında buluştu. İran ekonomi gazetesi Donya-ye Eghtesad'ın aktardığına göre görüşme, İran-ABD krizinin sürdüğü, deniz güvenliği risklerinin arttığı ve Yemen'deki gerginliğin derinleştiği bir dönemde gerçekleşti.
Gazeteye göre toplantının acil gündemi üç eksen üzerine kuruldu: bölgedeki tarafların geriliminin düşürülmesi, diplomatik çözüm yollarının güçlendirilmesi ve Pakistan ile Katar'ın arabuluculuk çalışmalarına destek. İran Yüksek Millî Güvenlik Konseyi dış politika yardımcısı Ali Bakırî Kani, Pakistan Kara Kuvvetleri Komutanı'nın son Tahran ziyaretinde üç ülke adına ortak bir toplantı talebini ilettiğini söyledi; dört ülkenin de kendi görüşünü dayatma peşinde olmadığını, bölgesel güvenlik için ortak bir çerçeve oluşturmayı hedeflediklerini belirtti. Bakırî'ye göre toplantının en önemli kazanımı, dört ülkenin süreci sürdürme konusunda anlaşmasıydı; ancak sonraki görüşmenin yeri ve zamanı konusunda karara varılmadı. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise üç ülke temsilcilerine "bölgesel işbirliği ve anlaşmazlıkların çözümü için adım atmaya hazırız" dedi. Konsey Sekreteri Rızaî, toplantı sonunda bölge güvenliğinin "içten" (dış müdahaleden bağımsız) olması gerektiği sonucuna ulaşıldığını söyledi.
Farsça basında nasıl verildi
| Kaynak (yönelim) | Başlık / çerçeve |
|---|---|
| İran (resmî açıklama, Bakırî Kani) | Dört ülke süreci sürdürmeyi kabul etti; bu bir "anlaşma" olarak sunuldu. |
| Suudi Arabistan (ayrı açıklama) | Riyad'ın açıklaması böyle bir "anlaşmadan" söz etmedi; yalnızca yeni bir askeri tırmanışı önlemek için müzakere kanallarının açık tutulmasının öneminden bahsetti. |
| Donya-ye Eghtesad (Ekonomi, teknokrat) | Toplantıyı "kalıcı güvenlik düzeni" değil, krizi yönetme girişimi olarak değerlendirdi; MİT Başkanı Kalın'ın katılımını, üç ülkenin Ağustos 2026'da imzaladığı savunma paktının bile İran'la etkileşim ihtiyacını göz ardı edemediğinin kanıtı saydı. |
İran resmî ağzı toplantıyı somut bir "anlaşma" olarak tanıtırken, Suudi Arabistan'ın ayrı açıklamasında bu ifade yer almadı; bu nedenle toplantının gerçek sonucu teyit edilmedi.
Bağlam
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan, Ağustos 2026'da "Mekke Ortak Savunma Anlaşması"nı imzalayarak üçüne yönelik bir silahlı saldırının üçüne birden yapılmış sayılacağını ilan etti; ilk bakanlar düzeyi toplantı Ağustos'ta İstanbul'da yapılmıştı. Pakt henüz entegre bir komuta yapısına veya kalıcı bir ortak güce sahip değil ve yetkililer Yemen'de Husilere karşı Türk askerinin savaşmayacağını vurguluyor. Tahran'daki dörtlü görüşme, bu pakt üyelerinin —İran'ı hedef almadıklarını belirterek— aynı zamanda Tahran'la da temas kurmasının, bölgedeki güvenlik dengelerinin tek bir ittifaka indirilemeyeceğini gösterdiği şeklinde yorumlanıyor. Görüşme, İstanbul'da yedi ülke dışişleri bakanının bir araya geldiği zirvenin üç gün sonrasına denk geldi.
