Iran International'ın haberine göre, daha önce İran ham petrolünün başlıca alıcısı olan Çinli bağımsız rafineriler, ABD ablukası nedeniyle azalan İran arzını karşılamak için Irak'ın "Basra Ağır" ve "Basra Orta" ham petrolüne yöneldi. Habere göre bu değişim şu soruyu gündeme getirdi: Tahran, daha önce de kullandığı bir yöntemle, kendi petrolünü yeniden "Irak petrolü" etiketiyle alıcılara mı ulaştırıyor?
Habere göre Demokrasileri Savunma Vakfı'ndan kıdemli analist ve ABD Hazine Bakanlığı'nın eski yetkilisi Max Meizlish, Çin'in Irak ham petrolü alımındaki artışın tamamen yasal olabileceğini söylüyor, ancak "beyan edilen köken, petrolün gerçek üretim yerini göstermek zorunda değildir" uyarısında bulunuyor. Meizlish'e göre "Irak ham petrolü daha önce de İran'ın kendi petrolünün kaynağını gizlemesi için bir araç olmuştu"; ona göre bu, Çin'in Irak ham petrolü alımında sıradan ve yasal bir artış da olabilir, ama Çin'in ithalat menşe verileri "biraz şüpheyle ya da eleştirel bir gözle" değerlendirilmeli.
Kpler şirketinde ham petrol analiz bölümü başkanı Hümeyun Felekşahi'nin Iran International'a verdiği bilgiye göre İran, Eylül ayında tankerlere hiç yeni ham petrol veya gaz yoğuşuğu yüklemedi; Ağustos ayındaki günlük ortalama yükleme ise yaklaşık 250 bin varildi. Felekşahi'ye göre abluka bölgesinden daha önce çıkan yaklaşık 90 milyon varilden sadece 10 milyon varil kadarı Çin'de henüz boşaltılmayı bekliyor; bu kalan yükler teslim edilip ödemesi alındığında -Çinli alıcıların ödeme süresi genellikle bir-iki ay olduğu için bu sürecin Aralık ayı ortasına kadar sürebileceği belirtiliyor- Tahran petrol gelirinin ana kaynaklarından birini kaybedecek.
Felekşahi, İran'ın petrol gelirinin son yıllarda ayda 2-3 milyar dolar civarında olduğunu tahmin ediyor ve bu gelirin Aralık'ta sıfıra inme beklentisinin bugünden ulusal para birimi üzerinde baskı oluşturduğunu söylüyor. Felekşahi'ye göre Irak üzerinden kara yoluyla İran ham petrolü taşınması Tahran'a abluka ile aşma yollarından birini verebilir, ama bu yüklerin tanker ihracatındaki kaybı ancak küçük bir kısmını karşılayabileceğini belirtiyor: günlük 100 bin varil kara taşımacılığıyla bile İran, tankerle sattığı petrolün yalnızca yüzde 5-7'sini yerine koyabilecek ve bunun için günde yaklaşık 5 bin kamyona gerek olacak. Felekşahi'ye göre abluka bölgesinde 20-25 boş tanker, yükleme için hazır durumda bekliyor; buna karşın Kpler'in verilerine göre bölgeden hareket etmeye başlayan tankerler ABD Deniz Kuvvetleri'nden hareketlerine devam etmemeleri yönünde telsiz uyarıları alıyor.
Bağlam
Bu haber, Iran International'ın tek kaynağı olduğu ve adı belirtilen iki uzmanın (Meizlish, Felekşahi) değerlendirmelerine dayanıyor; "İran'ın Irak petrolünü kendi menşei gibi gösterdiği" iddiası bu kaynakta doğrudan kanıtla desteklenmiyor, uzmanların geçmiş örüntüye dayanan bir çıkarımı olarak sunuluyor ve "teyit edilmedi" niteliğinde kalıyor. Bu, ABD'nin İran'ın gölge filosuna yönelik yeni yaptırım paketiyle aynı güne denk geliyor; her iki haber de İran'ın petrol ihracatını ablukaya karşı sürdürme çabasının farklı yüzlerini gösteriyor. Habere göre İran, iç talebi karşılayacak düzeye üretimini hızla düşürmüş durumda; bu, ihracat gelirinin sıfırlanması ihtimaline karşı önceden alınmış bir tedbir olarak okunabilir.
Bu haber bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir.
