Hamshahri'nin Reuters'a dayandırdığı haberine göre ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, çarşamba sabahı savaşın sona ermesi için İran'ın uranyum zenginleştirme kapasitesini "somut biçimde" azaltması gerektiğini yineledi. Vance bu kez zenginleştirmeyi "durdurma" değil kapasiteyi "azaltma" ifadesini kullandı ve İran'ın bu kararı nasıl alacağının belirsiz olduğunu söyledi.
Hamshahri'nin aktardığına göre Vance, "Nükleer silah istemiyorsanız, yüzde 60 zenginlikte yakıta neden ihtiyacınız var?" diye sordu ve bir anlaşmanın, İran'ın gelecekte nükleer faaliyetlerini azaltacağına dair sözlerle değil, zenginleştirme kapasitesinde somut adımlarla sağlanması gerektiğini söyledi. Donya-ye Eghtesad'ın aktardığına göre Vance ayrıca "sözü eylemle takas etmeyeceğiz" dedi ve ABD'nin anlaşmaya hâlâ açık olduğunu, ancak İran'dan belirli ve ölçülebilir nükleer tavizler istediğini belirtti.
Hamshahri'nin haberine göre Vance, Tahran'da kimin karar verdiğinin kendileri için açık olmadığını söyleyerek Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve Dışişleri Bakanı Seyyid Abbas Erakçi ile görüştüklerini, ancak bu isimlerin İran'ın güç yapısı içinde ne kadar yetkili olduğunun bilinmediğini ileri sürdü. Donya-ye Eghtesad'a göre Vance, cephedeki komutanlarla bizzat görüştüğünü belirterek kritik mühimmat sıkıntısı iddialarını yalanladı; İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemilere dönemsel saldırılar düzenleyebildiğini, ancak boğazdan enerji ihracatını büyük ölçüde durduramadığını öne sürdü.
Farsça basında nasıl verildi
| Kaynak (yönelim) | Başlık / çerçeve |
|---|---|
| Hamshahri (Tahran Belediyesi, ilkeci) | Başlığında "İran'ın nasıl karar vereceği belirsiz" ifadesini öne çıkarıyor, Tahran'daki iç karar mekanizmasına dair belirsizlik vurgusu taşıyor. |
| Donya-ye Eghtesad (Ekonomi, teknokrat) | Vance'in sözlerini ABD'nin Alaska eyaletindeki seçim kampanyası bağlamına yerleştiriyor, savaşın ABD'ye ayda yaklaşık 3 milyar dolara mal olduğu bilgisini ekliyor. |
Bağlam
Vance'in açıklamaları, daha önce Kamp David'de İran ve Yemen'in gizlice görüşüldüğü iddiasının ve İran petrol bakanının istifasının ardından gelen diplomatik hareketliliğin sürdüğünü gösteriyor. Yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş uranyum, silah yapımına yakın kabul edilen eşiklerden biri olarak değerlendiriliyor; ABD ve müttefikleri bu oranın sivil enerji üretimi için gerekli olmadığını savunuyor, İran ise programının barışçıl amaçlı olduğunu öne sürüyor.
Donya-ye Eghtesad'ın aktardığı seçim bağlamı, Vance'in açıklamalarının yalnızca İran'la diplomasiyle değil, ABD'nin kendi iç siyasetiyle de ilişkili olduğunu gösteriyor; Vance, Cumhuriyetçi Senatör Dan Sullivan için Alaska'da yaptığı bir seçim kampanyası konuşması sırasında bu değerlendirmeleri yapmıştı. Donya-ye Eghtesad'ın haberine göre Trump 2024 seçimlerinde Alaska'yı yüzde 13 farkla kazanmıştı, ancak günlük yaşam maliyetlerindeki artış eyaleti yeniden rekabetçi bir alana dönüştürdü; Vance konuşmasının önemli bir bölümünü de enerji fiyatları başta olmak üzere yaşam maliyeti kaygılarına ayırdı.
Hamshahri'nin haberine göre Vance, 2028 başkanlık seçimlerinde aday olup olmayacağına henüz karar vermediğini de söyledi ve "doğası itibarıyla işleri geciktiren biri" olduğunu, bu konuyu gerçekten düşünmediğini belirtti. Donya-ye Eghtesad'a göre Vance'in Reuters'la görüşmesi, kampanya mitingi sırasında Sullivan'ın onu tanıtırken yanlışlıkla "ABD Başkanı" olarak adlandırmasının salondakilerce alkışlanmasının ardından gerçekleşti; bu ayrıntı, Vance'in Cumhuriyetçilerin 2028 için öne çıkan adaylarından biri olarak görülmesiyle ilişkilendirildi.
