Ettelaat'ın aktardığına göre Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Perşembe akşamı Türkmenistan'da Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) devlet başkanları zirvesi ve Hazar Denizi çevre zirvesi kapsamında Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'le ikili görüştü. Habere göre Pezeşkiyan görüşmede iki ülke arasındaki ticari, ekonomik ve insani ilişkilerin geliştiğini, Tahran'ın tek yanlılığa karşı çıktığını ve müzakere masasından çekilmeyeceğini söyledi; ABD ile müzakere kanalları aracılığıyla değişim yaşanan önerilerin, kendi tarafından yapılan düzeltmelerin ardından nihai hale getirilmesinin planlandığını belirtti.
Hamshahri'nin öne çıkardığı ayrı bir aktarımda Putin, Pezeşkiyan'dan "en iyi dileklerini" Veliyy-i Faqih Ayetullah Seyyid Mücteba Hamenei'ye iletmesini istedi ve Moskova'nın Tahran'ın Ortadoğu'daki çatışmayı sona erdirme çabalarından haberdar olduğunu söyledi. Hamshahri'ye göre Putin, Rusya-İran ticaret hacminin 2025 sonunda yüzde 21'den fazla arttığını, bu eğilimin bu yılın ilk yedi ayında da sürdüğünü belirtti ve Moskova'nın krizin çözümüne elinden gelen her türlü katkıyı sunmaya hazır olduğunu tekrarladı.
Ettelaat'ın daha ayrıntılı aktardığı görüşmede Putin, "Moskova'nın bu konudaki tutumu tamamen açıktır ve Rusya krizin diplomatik yollarla çözümü için tüm gücünü kullanacaktır" dedi ve İran'ın savaşı sona erdirmeye yönelik yeni önerilerini not ettiğini söyledi. Pezeşkiyan ise ABD'nin tek yanlılığına karşı Rusya'nın tutumunu takdir ettiğini, "her görüştüğümüzde yeniden saldırıyorlar, ama müzakere masasından çekilmeyeceğiz" dediğini aktardı; iki ülkenin enerji, tarım, ulaşım ve ticaret alanlarında stratejik iş birliğini güçlendirme kararlılığını yinelediği belirtildi.
Donya-ye Eghtesad ise aynı gün görüşmeyi farklı bir başlıkla, "Pezeşkiyan: Bizi bu kadar kolay kuşatamazlar" çerçevesiyle duyurdu; bu çerçeve, görüşmenin diplomatik içeriği yerine Pezeşkiyan'ın içeride kuşatmaya karşı meydan okuyan söylemini ön plana çıkarıyor. IRNA'nın RSS özetine göre ise Putin ayrı bir açıklamasında İran'ın müzakereye yönelik çabalarının "samimi" olduğunu ve Rusya'nın çözüme yardım etmeye hazır olduğunu söyledi; bu ifade, Ettelaat ve Hamshahri'nin aktardığı görüşme açıklamalarıyla aynı yöndedir.
Farsça basında nasıl verildi
| Kaynak (yönelim) | Başlık / çerçeve |
|---|---|
| Ettelaat (Köklü gazete, ılımlı-gelenekçi) | Görüşmenin resmi metnini aktarıyor; Pezeşkiyan'ın "masadan çekilmeyiz" vurgusunu öne çıkarıyor. |
| Hamshahri (Tahran Belediyesi, ilkeci) | Başlıkta Putin'in Hamenei'ye selam göndermesini vurguluyor; ticaret artışı rakamını ekliyor. |
| Donya-ye Eghtesad (Ekonomi, teknokrat) | Diplomatik içerik yerine Pezeşkiyan'ın kuşatmaya karşı meydan okuyan iç siyaset söylemini manşete taşıyor. |
Bağlam
Görüşme, ABD'nin Ortadoğu'da askeri seçenekleri değerlendirdiği ve Trump'ın 3 Kasım ara seçiminden önce İran'a saldırmayacağını açıkladığı günle aynı tarihe denk geliyor; Tahran'ın bu dönemde Moskova ile ilişkilerini öne çıkarması, diplomatik destek arayışının sürdüğüne işaret ediyor. Putin'in Hamenei'ye selam göndermesi protokol nezaketi ötesinde, Rusya'nın İran'daki en üst makamla doğrudan bağ kurma çabası olarak da okunabilir; ancak bu yorum Farsça kaynaklarda açıkça yapılmadı. Rusya ile İran arasındaki stratejik ortaklık anlaşması 2025 yılında imzalanmıştı; iki ülke bu çerçevede enerji ve ulaşım projelerinde iş birliğini genişletmeyi sürdürüyor. Putin'in görüşmede somut bir askeri veya mali taahhütten söz etmediği, sadece diplomatik destek vaat ettiği not edilmeli; bu nedenle "Rusya'nın yardımı" ifadesinin kapsamı şimdilik belirsiz.
